Dit is een verhaal van Hans Verhoeff over hoe hij de geschiedenis (1971 – heden) van Duitsland en Berlijn heeft beleefd.

Mijn vader en moeder zijn beiden opgegroeid in Rotterdam West en zoals bekend heeft die omgeving genoeg meegemaakt in de 2e Wereldoorlog. Mijn moeder (1929) is gewond geweest in het gezicht door een bombardement, de bom viel in de achtertuin van hun woning. Mijn vader (1928) vond het als jongen tussen de 11 en 16 jaar in de oorlog vooral in het begin erg spannend, later heel intimiderend… Gevoel met Duitsland is voor hun altijd min of meer “apart” geweest kan ik wel stellen.

Mijn vader is altijd geïnteresseerd geweest in dingen uit het verleden en heeft er veel over gelezen en verteld, ook aan mij. Ik werd dus ook vrij vroeg voor mijn leeftijd aangetrokken tot Geschiedenis en Aardrijkskunde. Landkaarten werden nagetekend uit de atlas bijvoorbeeld. Die atlas toonde toen twee Duitslanden, ik wilde weten hoe dat zat. Mijn vader legde dat uit op zijn manier. Op een gegeven moment kwam dan de oude hoofdstad van het grote oude Duitsland ter sprake, Berlijn, en hij wees me op de twee gedeelten, en vertelde over “de muur”.

In 1971 gingen wij met de zomervakantie met de auto naar het Harz gebergte. Op een dag stond een bezoek aan de “Zonengrenze” op het programma. Op de voormalige, toen doodlopende en tegenwoordig weer herstelde Bundesstraße 27 bij Braunlage, stuitten we op een slagboom en het bordje met de tekst: Achtung, Bachmitte ist Zonengrenze! En even verderop een hoog hek. Dat was het ijzeren gordijn vertelde pa aan mij, mijn broer, zus en moeder. In Berlijn is dat een hoge betonnen muur, dat ding stond er toen nog maar een kleine 10 jaar! Fascinerend…

B27 Braunlage 1971. Ik ben de kleinste….

Latere vakanties brachten ons ondermeer naar Joegoslavië, bij Nürnberg stond er dan zo’n betonnen afstandsbord met de Berliner Bär (Bärlin?) erop en de afstand naar Berlin. Op een Autobahnkreuz verderop dan ook het blauwe bord richting Hof en Berlin (9). Natuurlijk lag er een landkaart in de auto met daarop “die vlek” (West Berlijn) in de kaart en de aanduiding Transitstrecke. Ik vroeg waar dat voor was en pa had de uitleg; dat waren de vastgestelde routes van en naar West Berlijn waar bezoekers en bewoners van de stad gebruik van mochten maken, lees gecontroleerd werden op hun weg door Oost naar West en vice versa.

Het heeft me altijd bezig gehouden, ik wilde er graag heen, dàt duurde echter nog heel lang.

In 1988 was ik voor de Koninklijke Luchtmacht als dienstplichtig militair gelegerd in Stolzenau, Niedersachsen tijdens de “Koude oorlog”. Daar was als deel van de opleiding een bezoek aan de Zonengrenze opgenomen bij Snackenburg an der Elbe, de plek waar deze rivier de grens vormde tussen de DDR en de BRD. We kregen daar ook uitleg van de gehele situatie en die klopte volledig met datgene wat mijn vader mij altijd verteld had. Ik had daar nooit aan getwijfeld maar het was toch een aparte sensatie. Er was daar ook een Mauerflüchtling die best wel spannende verhalen vertelde over Republikflucht en Selbstschußanlagen. Ik bepaalde dat ik er nu toch wel heel snel heen wilde. Enkele maanden later met een dienstmaat van me eens naar diezelfde B27 bij Braunlage gereden. Bij diezelfde slagboom en bordje een foto gemaakt, net als in 1971.

B27 Braunlage november 1988 samen met collega Ron Hulsebos, ik sta rechts…

In 1990 kreeg ik een foto opgestuurd door die voormalige collega met een doorgetrokken B27 erop. In 1991 was ik er zelf weer. Een soort rode draad als het ware, het hek was weg de palen stonden er gedeeltelijk nog wel maar 1 km van de weg af was alles nog als vanouds, alleen de wachttorens en grenspalen (in de beek) waren ten prooi gevallen aan vandalisme.

B27 Braunlage 1990 Grens open, hek weg…

Trabi’s die mochten “oversteken”

Hoe anders werd het… De muur viel, mijn broer is naar het concert “The Wall” van Roger Waters (ex Pink Floyd) op de Potsdamer Platz geweest, ik niet. Mijn vader was intussen wel naar Berlijn geweest naar aanleiding van het schrijven van zijn boek “Retour Berlijn” en dacht hem daarom te kunnen vertellen dat er maar 1 weg was Berlijn in, de AVUS. Niet meer dus: broer verdwaalde in een totaal veranderde stad dan uit de verhalen die wij kenden. Kortom alleen mijn vader en moeder hebben Die Mauer in “oude glorie” gezien en zijn ook in Berlin, Hauptstadt der DDR, geweest.

Mijn eerste èchte kennismaking met Berlijn was in 1993, ik ging met een vriend mee die voor een TV uitzending moest werken vanuit Die Messe, naast de Fernsehturm, die via een satelliet verbinding tot stand moest komen. We reden met de satellietwagen via Spandau de stad binnen, zagen de vervallen Russische kazernes onderweg en “genoten” van het slechte wegdek in de voormalige DDR. De straalverbindingen die nodig waren voor de uitzending werden door de Bundespost  (voormalige Westduitsers) gemaakt via “die Alex”, die andere hoge toren verderop in de voormalige DDR, hoe anders was dat nog maar een paar jaar geleden….

Na de uitzending via de AVUS de stad weer uit, helaas niets kunnen zien van de stad. Enkele jaren later ben ik er diverse keren geweest voor mijn werk. Voor grote evenementen bouwde ik toen met mijn collega’s grote videoschermen op. Grote delen van de stad gezien, oost en west. De reuze aardige bevolking die allemaal erg trots op hun stad waren. De taxi chauffeur die zijn meter uitzette aan het einde van zijn dienst om zijn oude vak, geschiedenisleraar in de DDR, weer even oppakte en ons in drie kwartier gratis diverse “hotspots” liet zien, GEWELDIG! Ik voelde me er thuis, maar was er alleen nog maar als “werker” geweest…

Met oud en nieuw 2000/2001, de Sylvesterabend als videotechnicus meegemaakt bij die Siegesäule, 3km Bier, Pretzl und (Curry)Wurst, erg goed! In 2006 de Loveparade bezocht, waanzinnig evenement. Een aantal dagen in de stad verbleven en veel dingen nu “als mens” bekeken. Erg leuke tijd gehad, ik wilde veel vaker die kant op, dacht: volgend jaar zowieo weer met de Loveparade, maar die kwam niet meer… In 2010 was ik er weer met mijn vriendin, haar moeder en vriendin. Alle verhalen van mijn vader nog in mijn hoofd, mijn eigen ervaringen er bij opgeteld: ik bleek een aardige informatiebron voor het reisgezelschap. Nog dieper op een aantal dingen in kunnen gaan en weer meer geleerd! Vooral dat ik nog veel vaker naar deze fantastische stad wil en zal gaan. Mijn vriendin vind het ook een heerlijke stad.

Ik had een foto geplaatst op Facebook van een hotel met de vraag richting collega’s die in 2009 daar gelogeerd hadden samen met mij voor een TV-opname. De vraag was: Welk hotel is dit… De eerste reactie kwam van Johan van Elk, hij was er in 2009 niet bij, maar is wel een Berlin liefhebber en kenner. Ik ben wat meer van hem gaan lezen nadat ik de melding kreeg op Facebook dat hij ging schrijven op Berlijn-Blog.nl. Ik raakte hier in geïnteresseerd en hoop meer “posts” te kunnen gaan plaatsen. Ik zal mijn vader, inmiddels 82 (maart 2011) ook regelmatig raadplegen. Aan deze eerste post zal ik gaan refereren en de volgende teksten als een soort vervolg verhaal publiceren. Iedere keer kom je op een nieuw onderwerp uit, Berlijn heeft zoveel te vertellen…

Bedankt pa dat je me zo vroeg dingen vertelde over dit belangrijke deel van de hedendaagse geschiedenis.

Pin It on Pinterest

Share This
Nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Meld je aan voor mijn maandelijkse nieuwsbrief en onvang de laatste updates en exclusieve Berlijntips gratis in je inbox.

Je hebt je nu aangemeld voor de BerlijnBlog nieuwsbrief. Dank je wel!