Boros bunker; history meets art

Boros bunker; history meets art

In een zijstraat van de Friedrichstraße (ja, centrum Berlijn) vind je bijzondere bunker. De “Boros bunker” is een zwart schaap in de gemoderniseerde omgeving van de Reinhardtstrasse in Berlijn Mitte, en huisvest een bijzondere collectie moderne kunst. De Boros bunker is direct zichtbaar vanaf de straat omdat deze zich niet, zoals de meeste bunkers, ondergronds bevindt en de bunker een formaat heeft van een luxe warenhuis. Dat de bunker bovengronds staat heeft te maken met een natte bodem die een schuilkelder onmogelijk maakte.

Het slopen van deze bunker na de oorlog zou teveel schade opleveren voor de directe omgeving, de dikte van de wanden van de bunker tellen op sommige plekken namelijk wel 3 meter! De bunker staat er dus nog steeds, heeft sinds de oorlog vele verschillende functies gehad en huisvest momenteel een groot deel van de semi-openbare Boros collectie.

boros bunker berlin

_MG_6282 - 2013-03-31 at 11-39-09

IMG_5831 - 2013-03-31 at 11-42-48

_MG_6289 - 2013-03-31 at 11-43-32

 

Toen: bunker, bananenbunker, club

De bunker is oorspronkelijk gebouwd (1943) voor de bescherming van de burgers in de tweede wereldoorlog, ongeveer 1.200 Berlijnse burgers moesten bescherming kunnen vinden in deze bunker. Net als vele bunkers zaten er in de oorlog vele malen meer mensen in de bunker dan gepland, ongeveer 3.000 burgers hebben hier schuil gevonden. Al snel werd de bunker na de oorlog door de Russen overgenomen (1945) en gebruikt als gevangenis. In DDR-tijden diende de bunker ook een tijd lang als opslag- en distributieplaats voor tropische vruchten uit het bevriende communistische Cuba (nu weet je ook waar de bijnaam “bananenbunker” vandaan komt). In zijn verdere loopbaan is de bunker onder meer een exclusieve club met zeven dark rooms geweest, een carriereswitch voor de bunker die wellicht herkenbaar is. Veel locaties uit de WO2 en DDR-tijden zijn later namelijk gebruikt als clubruimte (denk bijvoorbeeld TresorRAW Gelände). In de jaren ’90 was deze bunker een gerenommeerde club en graffiti op de eerste verdieping van de bunker doet daar nog aan herinneren.

20130413-143123.jpg

boros

20130413-143109.jpg

Nu: tentoonstelling moderne kunst

Van bunker naar museum

Nadat de ruimte voor veel verschillende doeleinden is gebruikt heeft de bunker nu weer een nieuw gekregen. Verzamelaar en reclameman Christian Boros – afkomstig uit Polen, rijk geworden in het Duitse Wuppertal – kocht de kolossale bunker in de Reinhardtstrasse vijf jaar geleden, en liet hem geschikt maken voor zijn inmiddels vijfhonderd werken omvattende verzameling hedendaagse kunst. Dat “geschikt laten maken” was nog een behoorlijke opgave en deze opdracht is uitgevoerd door het Berlijnse bureau Realarchitektur. Met een diamantboor werden muren en plafonds uitgebroken, de 120 ruimtes moesten worden teruggebracht naar 80 ruimtes. De gehele indeling van de bunker is op de schop gegaan met een prachtige herindeling van de ruimtes die een ruimtelijk en openlijk effect moeten geven.

Ondanks de grote verbouwing zijn er nog veel herkennigspunten te zien die verwijzen naar de geschiedenis. Zo bevinden er zich nog ventilatiepijpen in de muren die moesten zorgen voor frisse lucht in de bunker maar die konden worden afgesloten zodra er buiten de bunker schadelijke stoffen vrij komen (van bijvoorbeeld bommen). Ook zijn er in de buitenmuren nog veel schotgaten te zien en zijn veel van de binnenmuren in het huidige museum nog onbewerkt.

Bovenop de bunker liet de eigenaar vervolgens een penthouse bouwen, inclusief daktuin en zwembad. Meer over het project op www.realarchitektur.de

Collectie

Christian Boros begon in 1990 kunst te verzamelen en was destijds een jonge hond in de Duitse verzamelaarscène. Intussen telt zijn verzameling zo’n 500 werken en menig kunstenaar in Berlijn spitst de oren als hij de naam Boros hoort. Boros kocht veel werk van kunstenaars die intussen internationaal bekendheid genieten, zoals Tomma Abts, Olafur Eliasson en Wolfgang Tillmans.

20130403-203517.jpg

Bezoeken

Sinds 2008 is de collectie van Boros semi-openbaar. Het “Privatmuseum” is namelijk alleen te bezichtigen als er een reservering is gemaakt voor een tour (in het Engels of Duits) via de website. De tours vinden in principe elke vrijdag, zaterdag en zondag plaats (kijk voor actuele openingstijden op de website) en kosten €10. Het bezoeken van de bunker is een bijzondere gewaarwording omdat er heel mooi gebruik is gemaakt van de enorme ruimtes, iets waar je hart als kunst- en architectuurliefhebber sneller van gaat kloppen. De contrasten tussen de sporen van de oude bunker en de moderne kunst geeft de ruimte een bijzondere sfeer. Alleen dit is al het bezoeken waard, of je nou wel of niet van de tentoongestelde moderne kunst houdt. Houd er rekening mee dat je op tijd van tevoren reserveert (ongeveer een maand van tevoren) omdat de rondleidingen beperkt zijn en snel vol.

Wonen in een loft boven de Boros Galerie

De eigenaar van Boros woont zelf in een zeer exclusieve loft boven de bunker. Dit penthouse is het enige deel waar de bunker uitzicht heeft en waar licht binnenkomt. Het is ook het deel waar de bezoeker niet mag komen, onderstaande video geeft wellicht toch een goed beeld van hoe het moet zijn om boven deze kollosale bunker te wonen.

Sammlung Boros – Boros Bunker – Boros Collection
Reinhardtstraße 20,
10117 Berlin, Deutschland
+49 30/27594065
Bezoek: alleen vr, za en zo na online reservering
Prijs: €10 voor een rondleiding
www.sammlung-boros.de

 

Berlijn in Hipstagrams #5; een witte lente

Berlijn in Hipstagrams #5; een witte lente

Alweer twee maanden voorbij sinds de laatste Berlijn in Hipstagrams, tijd voor een verse update vanuit het Berlijnfront. Voor mijn gevoel lijkt deze serie vrijwel een kopie van de laatste serie want in de afgelopen weken lag er wederom veel sneeuw en heb ik nog niet echt lenteplaatjes kunnen schieten voor jullie. Wel bezocht ik weer een aantal musea en heb ik tiendubbel zoveel genoten van de zonnestalen die zich af en toe lieten zien. Geniet mee van mijn Berlijnfoto’s! (meer…)

DAD Galerie; Dutch art en Design in Berlijn

DAD Galerie; Dutch art en Design in Berlijn

Twee jaar geleden zijn Marja Klomp en Jochem Koek vanuit Groningen naar Berlijn verhuisd en sindsdien zijn zij met hun galerie echte ambassadeurs voor Nederlandse kunst en design in Berlijn. In het Kunsthof in Berlijn Mitte, waar zich overigens ook nog enige andere galeries bevinden, hebben ze DAD (Dutch art and Design) geopend. In de galerie vind je veel werk van gerenommeerde en pas startende Nederlandse kunstenaars. Ik zal eerlijk toegeven dat ik niet altijd helemaal op de hoogte ben van alles wat er gebeurt in de wereld van art en design, maar ik heb wel een liefde voor mooi vormgegeven producten en industriële vormgeving. Dat is ook de reden dat de DAD me zo aanspreekt, alle producten die worden tentoongesteld en verkocht worden door Marja en Jochem persoonlijk uitgezocht. Past iets niet bij hun smaak? Dan komt het ook de winkel niet in. Je vindt hier dus geen kitsch, maar vooral strak en creatief vormgegeven producten. Wat alle producten gemeen hebben is dat design en functionaliteit samen moet komen. Dat zie je bijvoorbeeld terug in de Dutch design chair (een stevige stoel van karton), in de Come a little bit closer bench (een bank met over knikkers rollende zitplekken) en in de Tree-trunk bench (van boomstam tot bank). Je kunt er wel op zitten, maar het is vooral mooi voorgeven.

DAD dutch art and design 4901

DAD dutch art and design 4908

DAD dutch art and design 4907

DAD dutch art and design 4913

DAD dutch art and design 4912

DAD dutch art and design 4911

DAD dutch art and design 4910

DAD dutch art and design 4909

DAD dutch art and design 4903

DAD dutch art and design 4906

DAD dutch art and design 4905

DAD dutch art and design 4902

De collectie wordt met regelmaat vervangen en Marja en Jochem zijn eigenlijk continu op zoek naar nieuwe producten en innovatieve kunstenaars van Nederlandse bodem. Op dit moment is er werk te zien van Jurgen Bey, Hella Jongerius, Lex Pott, Maarten Baas, Piet Hein Eek, Jeck Brandsma, Marcel Wanders, Studio Job, Peter Bastiaanssen en Tessa Verder en design labels Droog, Moooi, Royal VKB en het Textielmuseum. Bij DAD vind je dus echt een beetje Nederland in Berlijn. Leuk voor als je je Berlijnse woonomgeving van een Nederlandse touch wilt voorzien, je gewoon even wat Nederlandse sfeer wilt proeven maar ook leuk om een souvenir voor het thuisfront aan te schaffen. Dat de DAD zich ook nog eens in het Kunsthof bevindt is een extra reden om hier eens langs te gaan, een bezoekje hier kun je mooi combineren met de Tadschikische Teestube.

DAD Galerie

Adres: Oranienburger Straße 27 (Kunsthof)
Openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 12:00 tot 18:00

Eat-the-world; een culinaire tour door Berlijn Friedrichshain

Eat-the-world; een culinaire tour door Berlijn Friedrichshain

Wie mij een beetje kent weet dat ik naast Berlijn ook gék ben op lekker eten. Voor mij was Eat-the-world dan ook de perfecte stadstour door Berlijn die het culinaire en het culturele aspect combineert. Er worden echt ontzettend veel tours door Berlijn aangeboden (lees meer: rondleidingen in Berlijn) maar ik vind juist de tours met een bijzondere invalshoek erg leuk. Zo deed ik al eerder een “little Istanbul” tour die de Turkse cultuur in Berlijn liet zien en een “graffiti en street art” tour die juist het alternatievere Berlijn liet zien. Gisteren was het tijd voor een culinaire tour door Friedrichshain. Gewapend met een knorrende maag en servetjes ging ik met collega’s op pad om de Eat-the-world tour te doen door Friedrichshain. (meer…)

Belvedere op de Pfingstberg; het sprookje van Potsdam

Belvedere op de Pfingstberg; het sprookje van Potsdam

Zelden kom je op een plek die zo´n indruk op je maakt dat je er even stil van bent. Dat had ik in Belvedere op de Pfingstberg, misschien wel een van de mooiste locaties in Berlijn (Potsdam) en omstreken en de plek vanwaar je het mooiste uitzicht hebt over het groene en watterrijke landschap van Potsdam en omstreken. Niet voor niets dat het kasteel naar het Italiaanse “Belvedere” vernoemd is, wat “mooi uitzicht” betekent. Het Belvedere is zo´n locatie waarbij je eigenlijk direct denkt “als ik dan ooit ga trouwen, dan hier!”. Het vierkante gebouw, met uitzichtstorens op alle vier de hoeken en een waterbassin in het midden, is een prachtig stukje symmetrie. Het pand wordt tegenwoordig vooral gebruikt voor festiviteiten en evenementen maar kan ook met of zonder rondleiding door toeristen worden bezocht. Ons bedrijfsfeest vond vorig jaar in Belvedere plaats en het was een geweldige locatie!

belv

belv1

Geschiedenis

Belvedere is in 1863 klaar gebouwd, een prachtig gebouw in de stijl van de Italiaanse renaissance. In opdracht van de Pruisische Friedrich Wilhelm IV werd het kasteel vanwege het mooie uitzicht op deze locatie gebouwd. Italiaanse villa’s in renaissancestijl dienden als voorbeeld voor het Belvedere. Na een vrij lange bouwperiode (1847 tot 1852 en van 1860 tot 1863) werd er al vrij snel vochtschade ontdekt wat op regelmatige basis bestreden moest worden. In de Tweede Wereldoorlog is die verzorging op een lager pitje komen te staan en het pand viel enigszins in verval. Na de bouw van de Berlijnse muur in 1961 werd het uitzichtpunt op de Belvedere helemaal geblokkeerd. Vanaf de Belvedere lagen namelijk de grensovergangen naar West-Berlijn in het blikveld. Inmiddels staat de Belvedere sinds 1999 op de UNESCO werelderfgoedlijst en is het sinds 2001 weer toegankelijk voor publiek. Dat de Belvedere er vandaag de dag weer zo prachtig bijstaat is te danken aan een initiatief van de lokale bevolking, die het pand in het begin van de jaren ’90 hebben opgeknapt.

Belvedere bezoeken

Als je een dagje Potsdam doet, pak dan ook zeker het Belvedere mee. Je kunt Potsdam goed per fiets bekijken want de hoofdattracties Sanssouci, de Hollandse wijk en het Belvedere liggen allemaal op fietsafstand. Vanuit Berlijn kun je met de trein of met de S-Bahn (S7) makkelijk bereiken.

Belvedere auf dem Pfingstberg
Adres: Neuer Garten, 14469 Potsdam
OV: vanaf Berlijn met de S7 naar Potsdam Hauptbahnhof. Vanaf daar met de tram (92 of 96) naar “Puschkinallee” of de bus (638 of 639) naar “Potsdam, Am Pfingstberg”
Entree: 4€ of 3€ met korting
Openingstijden: afhankelijk per seizoen
www.pfingstberg.de

Pfingstberg 4

Pfingstberg 5

Pfingstberg 3

Pfingstberg 2


Grotere kaart weergeven