De bekendste nog bestaande nazi-bouwwerken in Berlijn zijn toch wel monumentale gebouwen als het vliegveld Tempelhof en het Reichsluftfahrtministerium, dat tegenwoordig het Ministerie van Financiën herbergt. Minder bekend is de SS-Kameradschaftssiedlung, een buurt met zo’n 600 huizen in Zehlendorf.

De huizen werd tussen 1937 en 1939 voor SS’ers gebouwd in opdracht van Heinrich Himmler. De woningbouw en stadsplanning had betrekking op de ideeën over hoe een ‘völkische Elite’ gevormd moesten worden. De gezinnen moesten in idyllische huizen wonen met puntdaken (platte daken waren te modern) in de vrije natuur. De huizen zagen er uniform uit en ook de tuintjes moesten aan strenge regels voldoen. De straatnamen mochten de bewoners zelf kiezen, maar straten als ‘Siegstraße’ en ‘Ahnenzeile’ kregen na de oorlog een andere naam. Aan het einde van het Derde Rijk was zo’n 90 procent van de bewoners lid van de SS of familie van een SS-er. Na de oorlog werden er slachtoffers van de nazi’s in de huizen ondergebracht, al zou de woonwijk nog tot in de vroege jaren vijftig de naam ‘SS-Siedlung’ dragen.

Toen deelgemeente Steglitz-Zehlendorf in 2009 bij de ingang van de buurt borden met informatie wilden plaatsen, protesteerden de huidige bewoners. Zij willen er liever niet aan herinnerd worden dat de buurt in de context van de SS is ontstaan: de buurt staat er volgens hen intussen al zeventig jaar, waarvan slechts zeven jaar onder het regime van de nazi’s. Ook waren sommigen bang dat de woonwijk neo-nazi’s zou aantrekken. Uiteindelijk bleek die angst ongegrond.

De kleine, schattige huisjes tussen de dennenbomen deden mij een beetje denken aan het Sprookjesbos. Iets minder sprookjesachtig is dat er tegenwoordig een flink bedrag neer worden betaald om er te kunnen wonen, terwijl de huizen toch vrij klein zijn. Het voelt een beetje aan als een elitaire buurt. De bewoners kijken in ieder geval niet bepaald blij als ze de zoveelste groep nieuwsgierigen voorbij zien trekken, dus houd daar rekening mee bij je bezoek.

Om de SS-Siedlung te bezoeken kan je het beste uitstappen bij Krumme Lanke (U3). Aanrader is om meteen even door te lopen naar de woonwijk bij Onkel Toms Hütte, dat juist het toonbeeld is van moderne architectuur uit de Weimarrepubliek. Het U-Bahnhof Onkel Toms Hütte is verder één van de eerste in Europa dat reizen en winkelen combineerde, iets wat tegenwoordig als de normaalste zaak van de wereld wordt beschouwd.


Grotere kaart weergeven

Pin It on Pinterest

Share This
Nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Meld je aan voor mijn maandelijkse nieuwsbrief en onvang de laatste updates en exclusieve Berlijntips gratis in je inbox.

Je hebt je nu aangemeld voor de BerlijnBlog nieuwsbrief. Dank je wel!