Eerder schreef Berlijn-Blog.nl een artikel over Christiane F. In grote lijnen ging dat artikel niet over de indringende film, maar meer over hoe het haar in de loop der jaren is vergaan. Een vraag die bleef spoken: Hoe ligt Bahnhof Zoo er tegenwoordig bij?
Bahnhof Zoo: Toen
Waar je Christiane zegt, daar benoem je ook Duitslands bekendste station: Zoologischer Garten, in de volksmond beter bekend als ‘Bahnhof Zoo’ of ‘Am Zoo’. Het boek (€13,95 bij Bol.com), over de 13-jarige stadsjunkie en haar vrienden, behoeft eigenlijk geen introductie. Een boek dat bij miljoenen lezers een diepe indruk heeft achtergelaten. Later werd de beklemmende sfeer uit het boek nog eens versterkt door de treffende rolprent van Uli Edel. De loodzware filmscore van David Bowie sluit naadloos aan op deze coming-of-age klassieker. Bahnhof Zoo was in de jaren ’70 en ’80 dan ook de bekendste ‘hang out’ voor ‘verstoten’ jongeren. Gedurende de opmars van heroïne boden verdwaalde jongeren zichzelf aan als prostituee aan de achterzijde van het station.
Terwijl Oost-Berlijners vochten voor hun vrijheid, had West-Berlijn met hele andere problemen te maken. In het westen hadden ze de vrijheid om te gaan en staan, maar in tegenstelling tot de dictatoriale Oost-Duitse werkstaat, was de werkeloosheid er relatief hoog. Dit vertaalde zich in een gebroken stad an sich. Enerzijds bestond West-Berlijn uit hoogopgeleide en overwegend rijke burgers. Anderzijds was het er overleven in een grauwe, getekende stad. Christiane F. maakte deel uit van dat laatste. Een treurige positie, maar wel één die haar niet alleen wereldberoemd maakte, maar er ook nog eens voor zorgde dat men wereldwijd een indruk kreeg van de schaduwzijde van West-Berlijn. Niet voor niets staat het boek nog altijd in de top van best verkochte Duitse boeken aller tijden.
Het Mercedes Gebouw: Icoon uit het boek en de film ‘Christiane F.’
Achterzijde Bahnhof Zoo: Nog steeds berucht
Bahnhof Zoo: Nu
Bahnhof Zoo ligt er anno 2011 nog altijd treurig bij. Niet in de laatste plaats omdat het station in al die jaren nauwelijks is veranderd. Hoewel heroïne allang niet meer de meest gebruikte drug is, wordt dit middel in Duitsland nog frequent gebruikt onder verslaafden. Een gedeelte gebruikt ook wel amfetamine of andere middelen, maar wat betreft heroïne is Duitsland een beetje blijven hangen in de jaren ’70 en ’80. Dat moet ook regisseur Sebastian Heidinger zijn opgevallen. In 2007 bezocht hij het station om daar zijn documentaire ‘Drifter – Die Neuen Kinder Vom Bahnhof Zoo’ te filmen. In deze schokkende portret volgt Heidinger de jonge Angel, Daniel en Aileen. Deze jongeren, die deel uitmaken van een veel grotere groep, prostitueren zichzelf aan de achterzijde van Bahnhof Zoo. Op deze manier hosselen ze geld bijeen voor eten en drugs. Slapen doen ze in speciale zorginstellingen voor jonge junks of bij betalende vrijers. Hun toekomst blijft even schimmig als hun wereld van alledag in portieken en steegjes. Met zaakjes waarbij het lichaam weinig waarde heeft, maar vriendschap des te meer, proberen de jongeren te overleven in de grauwe onderwereld van Berlijn.
Het is niet alleen deze film die een toevallig inkijkje geeft in een zeldzaam groepje verloren jongeren. Wie langs Bahnhof Zoo wandelt zal nog genoeg van deze jongeren tegenkomen. Hoeveel het er exact zijn is zelfs bij de gemeente en overheid niet bekend, maar dat het rondom Bahnhof Zoo nog steeds spookt is een feit. Berlijn is een stad die voortdurend in beweging is. Desondanks is er meer dan twintig jaar na dato nog bitter weinig veranderd rondom Bahnhof Zoo.
Washok voor junkies met Christiane F. posters: Washok ook te zien in docu ‘Drifter’
Bahnhof Zoo: Nog steeds troosteloos
Dit artikel is ingestuurd door Kenneth Steffers, freelance journalist. Heb je ook een interessant artikel? Neem dan contact op met mij.
Christiane F. heeft een vervolg uitgebracht op haar boek ‘Wir Kinder vom Bahnhof Zoo’ en naar eigen zeggen heeft ze niet lang meer te leven. Dat maakt dit artikel des te treuriger… :'(
Terwijl ik dit schrijf bevind ik me in Berlijn voor een – helaas – kort zakelijk bezoek. Veel te kort, maar ik kom zeker terug voor een langere periode. Het is overigens de eerste keer dat ik in Berlijn ben en de stad maakt een hele bijzondere indruk op me. Zelden een stad gezien met zoveel gezichten…
Een van de highlights is wat mij betreft Bahnhof Zoo, vooral omdat het boek en de film Christiane F. een diepe indruk op mij hebben achtergelaten. Destijds zelf woonachtig in Amsterdam en met aan heroine verslaafde naaste buren aan den lijve ondervonden wat voor een verwoestende impact deze drug heeft op mensen en hun omgeving.
Dat Duitsers wat langer aan heroine zijn blijven hangen was mij bekend, echter dat Bahnhof Zoo nog steeds zo’n trieste indruk maakt – ook na de ‘Wende’ van 1989 – is opmerkelijk.
Iedere stad heeft zijn negatieve aspecten. Gelukkig is er meer dan genoeg positiefs te beleven in deze mooie stad. JFK heeft het ooit treffend omschreven: “Ich bin ein Berliner!”. Nu nog even een ‘Ampelmänchen’ scoren, blijkbaar hét souvenir van Berlijn!
Fantastisch om te lezen over mijn geliefde Berlijn. Ik ben er slechts 1 keer geweest, maar het heeft een enorme indruk op me gemaakt. Het is een stad met vele gezichten: chic, grauw, optimistisch, creatief, weids, benauwd, intellectueel… Absoluut een stad om van te houden. Heel bijzonder was het om te ervaren, dat ik me er direct thuisvoelde en met een gerust hart samen met mijn jonge dochter ’s avonds over straat liep. Het historisch besef heeft de meeste indruk gemaakt. Verleden en heden zijn op een mooie manier in elkaar verstrengeld.
Ich liebe Berlin! : )
Nadat ik de film had gezien wist ik een ding zeker..ik ga nooit drugs gebruiken helemaal niks nooit!! Zo een indruk heeft het verhaal op mij gehad, gelukkig heb ik die belofte aan mezelf gehouden…soms denk ik wel eens kon het maar net zo een indruk maken o de kids van vandaag, maar ik ben bang dat het niet meer het zelfde effect zal hebben, boek zou ik wel willen maar het lijkt me heftig om het verhaal weer te lezen
denk nooit van ik begin niet met drugs voor je het weet zit je eraan men zegt steeds die of die is en junkie of zit aan de drugs maar nooit vraagt men eens waarom wat is de reden daar zou men beter eens aandacht aan schenken daar zit ook veel de maatschappy tussen als dat niet gauw verandert dan zien we helaas nog meer jongeren deze weg op gaan en wiens fout gaat het zyn wie word nagewezen zy natuurlyk
Berlijn is en blijft heavy. Dat is zowel negatief als positief.
Dit is wel sterk. Heb net dit weekend het boek uitgelezen. Lang geleden een stuk van de film gezien, maar ik had het boek nog nooit gelezen. Zeer aangrijpend. Heeft indruk op me gemaakt. Je mag maar hopen dat je kinderen er nooit aan beginnen. Dan ben ik blij dat ik zelf niet in zo’n omgeving ben opgegroeid en gelukkig nooit aan de verlokkingen van drugs heb bloot gestaan. Triest dat de uitdrukking ‘eens verslaafd, altijd verslaafd’ helaas op Christiane F. van toepassing is.
Dit artikel geeft me kippenvel. Nooit geweten dat Bahnhof Zoo er nog steeds zo treurig bijligt…