De werkwijze van de Stasi; een kijkje in de archieven

De werkwijze van de Stasi; een kijkje in de archieven

Midden in de Oost-Berlijnse wijk Lichtenberg bevindt zich een kleine vesting op zich: het voormalige hoofdkantoor van het ministerie für Staatssicherheit (afgekort MfS of Stasi), de binnenlandse veiligheidsdienst en inlichtingendienst in de Duitse Democratische Republiek (DDR). De Stasi was berucht omdat zij altijd en overal aanwezig was om het leven van haar burgers te infiltrereren. Gingen burgers in tegen het regime van de DDR? Dan was het de Stasi die maatregelen nam. Het voormalige hoofdkantoor van de Stasi kun je bezoeken in Berlijn Lichtenberg, het terrein bestaat uit 50 gebouwen die o.a. dienden als gevangenis, als kantoor voor minister voor Staatssicherheit Erich Mielke en voor het alsmaar groeiende archief met alle mogelijke persoonlijke informatie over DDR-burgers. In het gebouw waar minister Mielke zijn kantoor had bevindt zich tegenwoordig het Stasimuseum, de rest van de panden staat grotendeels leeg.  (meer…)

Het Gleis 17 monument op station Grunewald

Het Gleis 17 monument op station Grunewald

De meest indrukwekkende monumenten zijn die die een bijzondere boodschap uitdragen. Ze zijn eenvoudig en zetten aan het denken. Mede daarom vind ik het Holocaust Monument, de Garten des Exils en de Memory Void (de laatste twee vind je in het Joods museum) plekken die je eens bezocht moet hebben. Aan dat rijtje voeg ik nu Gleis 17 op S-Bahnhof Grunewald toe. Vanaf dit station werden in de Tweede Wereldoorlog duizenden Joden naar concentratiekampen gedeporteerd – hier wisten ze dat dit de reis was naar hun waarschijnlijk laatste rustplaats. Op perron 17 is ter nagedachtenis daaraan een monument ingericht. Het maakt indruk met een bepaalde rust en eenvoud. (meer…)

Een haast onmogelijke liefde

Een haast onmogelijke liefde

Het verhaal van Jannie Schwarz-Niehot is wel heel bijzonder. Omdat ze familie in de DDR had wonen, kwam ze er vaak, ze leerde er zelfs haar toekomstige man kennen. Als westerse Nederlandse een relatie standhouden met een partner in de DDR is niet makkelijk. Ze kwam voor een uitdagende tijd te staan vol onderdrukkingen, ondervragingen en spelletjes door de staat. Ik heb ontzettend veel respect voor haar onmogelijke liefde die, met Vopo’s en stasi op de hielen, zeker niet altijd makkelijk is geweest. Het laat ons maar weer eens beseffen hoe waardevol vrijheid is.

Haar verhaal wilde ze delen op BerlijnBlog, bedankt daarvoor Jannie! (meer…)

Fotoserie; Berlijn voor en na de val van de muur door Johan van Elk

Fotoserie; Berlijn voor en na de val van de muur door Johan van Elk

Johan van Elk komt al vele jaren in Berlijn en is sinds zijn eerste bezoek in de late 80-er jaren een trouwe bezoeker aan de stad. Bijna jaarlijks bezocht hij de stad, altijd met zijn camera binnen handbereik. De meer dan 20 bezoeken aan de stad hebben een mooie en zeer uitgebreide reeks foto’s opgeleverd van het enorm snel veranderende Berlijn. Over zijn ervaringen schreef hij al eens eerder op mijn blog, bijvoorbeeld over zijn ervaringen aan de grensovergang Checkpoint Charlie, over de grote demonstratie op Alexanderplatz voor de val van de muur en over de enclaves die in Berlijn ontstonden door de muur. Vandaag zijn de foto’s aan de beurt! (meer…)

Mijn verhaal over de Berlijnse Muur – Ulrike Nagel

Mijn verhaal over de Berlijnse Muur – Ulrike Nagel

In de serie Mijn verhaal over de Berlijnse Muur komen mensen aan het word die bijzondere persoonlijke herinneringen hebben aan de Berlijnse Muur. In deze artikelen maken jaartallen en opsommingen van feiten plaats voor persoonlijke verhalen. Door verschillende verhalen uit verschillende invalshoeken een podium te bieden, hoop ik met deze artikelenreeks een beter beeld te creëren van het leven van toen.

Vandaag is het woord aan Ulrike Nagel. Ik ken Ulrike persoonlijk als een hele open, positieve en spontane vrouw. Omdat ze jaren in Nederland heeft gewoond, vergeet ik soms dat ze haar jeugd voor een groot deel heeft doorgebracht in Berlijn. In Oost-Berlijn. Ze vertelt over de luxe en dorpse vertrouwen in Marzahn, de wens naar Barbies en over die muur waarover ze op school eigenlijk nooit iets vertelden. (meer…)

Mijn verhaal over de Berlijnse Muur –  Axel Wicke

Mijn verhaal over de Berlijnse Muur – Axel Wicke

Minder dan een maand en het is alweer 25 jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel. De feiten kennen we allemaal. Een stad, een land en vooral families werden gescheiden. Maar hoe was het voor mensen om op te groeien in een gedeeld Berlijn? Of om familie te hebben aan de andere kant van het ijzeren gordijn? Die persoonlijke ervaringen en herinneringen wil ik in de serie “Mijn verhaal over de Berlijnse Muur” onder de aandacht brengen.

Vandaag deelt Axel Wicke zijn verhaal met ons. Hij groeide op in West-Berlijn, op slechts een paar meter verwijderd van de Berlijnse Muur. De muur heeft dan ook een hele grote rol gespeeld in zijn leven. (meer…)