Halverwege de Bethaniendamm zou je wel eens een raar verschijnsel tegen kunnen komen: het Baumhaus (vrij vertaald in “Boomhuis”) van Osman Kalim. In 1982 besloot Osman een plantage aan te leggen met Turkse uien, ongeveer 350 vierkante meter heeft hij daarvoor in beslag genomen. De locatie waar hij dat deed is het meest merkwaardige van het hele verhaal: op niemandsland, de Todesstreifen. Officieel lag het perkje waar hij zijn plantage bouwde op DDR gebied, ondanks dat de muur zich ten oosten van zijn plantage bevond. De Muur volgde op dit stukje Kreuzberg niet exact de grenzen van het Oost-Berlijnse grondgebied. Hierdoor ontstond er een merkwaardige situatie, officieel was het geen West-Duits grondgebied, maar de Oost-Berlijnse soldaten lieten hem met rust omdat het teveel werk zou zijn om op het West-Duitse grondgebied te controleren. Osman werd dus zowel door de Wessies als door de Ossies met rust gelaten.

Obwohl nämlich das Grundstück im Westen lag, gehörte das Territorium noch zum Staatsgebiet der DDR. Um an der Mauer zu sparen, hatte man kurzerhand ihren Verlauf begradigt, und so lag ein Stück DDR jenseits der Mauer im Westteil.

Na die Wende

Dat zowel Wessies en Ossies hem met rust lieten had als gevolg dat dat Osman jarenlang zijn plantage op deze merkwaardige plek heeft kunnen behouden. Na de val van de muur in 1989 heeft de beste man zijn plantage nog wat uitgebreid richting het oosten, en niemand die er iets van zei. Natuurlijk is er na de val van de Berlijnse Muur wat commotie geweest rondom het Baumhaus, want dat Osman daar gratis woont op een gekraakt stukje landgoed brengt natuurlijk geen inkomsten voor de stad binnen. Het is de gemeente niet gelukt Osman eruit te krijgen, hij vond het wel prima zo en hij hoort inmiddels helemaal bij de wijk. Er schijnt ook een regel te zijn dat wanneer je ergens heel lang woont, het heel lastig is om mensen eruit te krijgen. Een van de redenen waarom de krakersgemeenschap zo groot zou zijn in Berlijn.

baumhaus 1

baumhaus 2

baumhaus 3

baumhaus 4

baumhaus 5

Het huis

Het bijzondere aan het huis is dat er een boom dwars door de woning groeit, het verschijnsel waar dit huis zijn naam aan te danken heeft. Rondom de boom heeft Osman zijn huis gebouwd waar hij naar verluid nog steeds samen met zijn zoon woont. Het is wel enigszins basic hoe er wordt gewoond, het Baumhaus heeft namelijk geen aansluiting op het water- en stroomnet van de stad. Inmiddels is Osman niet meer weg te denken uit Kreuzbergs´ SO36 en zal het Baumhaus nog wel even bestaan. Ondertussen besteden veel verschillende rondleidingen en stadsgidsen aandacht aan dit bijzondere “huis”.

Keest Westerkamp heeft onlangs een kleine reportage gemaakt over dit fenomeen wat je hier kunt bekijken:

Baumhaus an der Mauer

Adres: Bethaniendamm, direct achter de Mariannenplatz
OV: S-bhf Ostbahnhof


Größere Kartenansicht