DIGITAL CAMERACheckpoint Charlie is een voormalige grensovergangspost in de Friedrichstraße uit tijden van de Berlijnse Muur. Checkpoint Charlie stond precies op de grensovergang tussen de Amerikaanse en de Russische sector. Voor buitenlanders was Checkpoint Charlie de enige mogelijke doorgang om met de auto of bus naar Oost-Berlijn te komen. Wanneer je vanuit Nederland naar Berlijn ging met de auto kwam je altijd in West-Berlijn binnen en moest je deze grensovergang passeren om in het oosten te komen. Alleen buitenlanders die niet uit West-Berlijn, West-Duitsland of Geallieerde landen kwamen, mochten de grenspost passeren.

Na de val van de Muur in 1989 werd Checkpoint Charlie opgeheven. Niet veel later, in 1990, werd de gehate grenspost samen met veel andere resten van de Berlijnse Muur met de grond gelijk gemaakt. Later is er op de originele plek van Checkpoint Charlie een oude replica geplaatst van de grenspost om te laten zien hoe deze eruit heeft gezien. De replica kun je bezoeken en tegen betaling kun je op de foto met een grenswachter. Inmiddels is Checkpoint Charlie een van de grootste toeristische trekpleisters van Berlijn.

Checkpoint Charlie toen

Splitsing van Berlijn

Bij de Potsdam conferentie (1945) werd besloten dat Berlijn verdeeld zou worden in vier zones. De deelnemers van de conferentie waren de Sovjet-Unie, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika. Het waren de grootste en machtigste geallieerde landen die de asmogendheden nazi-Duitsland en Italië hadden verslagen in de Tweede Wereldoorlog. Één van de belangrijkste beslissingen tijdens de conferentie was de opsplitsing van Berlijn in een Russische (Oost-Berlijn), Amerikaanse, Franse en Britse sector (West-Berlijn). Aangezien Berlijn omringd was door Russisch grondgebied, kwam West-Berlijn als een enclave in de Sovjetzone te liggen (Oost-Duitsland).

Controlepost

De controlepost van Checkpoint Charlie werd gebuikt als grensovergangspost bij de Berlijnse Muur. Elke buitenlander die de Berlijnse grens wilde passeren, moest via de grenspost gaan. Ook militairen en diplomaten maakten veel van deze grensovergang gebruik. Omdat deze post de snelste doorgang bood naar het Oost-Duitse centrum werd deze grensoverganspost het meest bekend. Checkpoint Charlie was een van de 3 controleposten die door de Amerikanen werd gebruikt. De andere controleposten die werden gebruikt door de Amerikanen waren Checkpoint Alpha en Checkpoint Bravo, maar minder bekend onder het grote publiek.

Ervaringen als buitenlander

Als je vroegere verhalen hoort van Nederlanders die voor 1989 in Berlijn zijn geweest hebben ze bijna allemaal Checkpoint Charlie wel een keer gepasseerd. Het kon zomaar een hoop tijd in beslag nemen, want de grensposten waren streng en elk voertuig werd uitoverig gecontroleerd. Lees ook de blog van gastblogger Johan die zijn ervaringen over de GÜST Friedrichstraße deelde.

Berlijn in 1981-60

Ook mijn vader bezocht Oost-Berlijn. In 1981 ging hij op schoolreisje naar Berlijn. Zijn gedigitaliseerde dia’s vind je in dit artikel “een schoolreisje naar Berlijn“.

De Duitse hereniging

Opheffing Checkpoint Charlie

Na de Duitse hereniging in 1989 werd Checkpoint opgeheven. Alles wat erop kon duiden dat er een grensovergangspost gestaan zou hebben in de Friedrichstraße werd verwoest. De omstreden geschiedenis moest zo snel mogelijk worden uitgewist, Duitsers werden niet graag herinnerd aan de koude oorlog. Lange tijd is het kaal gebleven in de Friedrichstraße, niet veel meer dan een oversteekplaats bleef over. Rechts zie je een foto van Checkpoint Charlie begin jaren ’90, zoals je kunt zien was het wel duidelijk waar de grenspost had gestaan, maar waren de echte sporen uitgewist. Meer foto’s uit begin jaren ’90 vind je op de Flickrpagina van gastblogger Johan.

De bouw van een replica In 2000 is er besloten om een replica van het oude controlehuisje neer te zetten op de oorspronkelijke plek van de grensovergang. De replica van Checkpoint Charlie is een exacte kopie van de grenspost uit de jaren 60. De replica trekt dagelijks vele toeristen en de commercie rondom Checkpoint Charlie voert hoogtij. Het controlehuisje zelf is echter helemaal niet zo bezienswaardig. De omliggende informatieborden en het nabijgelegen Mauermuseum zijn aan te raden als je meer achtergrondinformatie te weten wilt komen. De originele grensoverganspost is overigens nog te bezoeken in het AlliiertenMuseum. Dit museum aan de stadsrand van Berlijn verschaft meer informatie over de rol van de westelijke geallieerden in Duitsland tussen 1945 en 1994.

Te toeristisch?

Er zijn veel mensen die Checkpoint Charlie te toeristisch vinden en deze plek daarom niet aanraden om te bezoeken. Zelf vind ik het een twijfelachtige discussie omdat het een plek is met heel veel geschiedenis. Wel vind ik dat het soms belachelijk druk is in het Mauermuseum en dat er asociaal wordt gedrongen bij de “grenswachters”. Neem er een kijkje als je in de buurt bent, maar als je meer te weten wilt komen over de Berlijnse Muur en Berlijn in de koude oorlog dan raad ik aan om ook de volgende locaties te bezoeken:

  • DSC04623 2011 October 14 DDR beleven in Berlijn Bernauer StrasseGedenkstätte Berliner Mauer – een stuk Berlijnse Muur, een documentatiecentrum en veel informatieborden over de Muur en over vluchtpogingen.
  • Stasimuseum – een museum in het voormalige hoofdkantoor van de Stasi met veel informatie over de afluisterpraktijken en propaganda in de DDR.
  • Grenswachttoren in de Erna-Berger-Straße – een wachttoren die terug gebracht is in originele staat.
  • East Side Gallery – het langste stuk Berlijnse Muur in Berlijn, beschilderd met graffiti van verschillende artiesten.
  • Mauerpark – een groot stuk niemandsland dat is omgetoverd tot park. Een groot stuk Hinterlandmauer (de Berlijnse Muur aan de oostkant) is hier nog te zien.

"Checkpoint Charlie moet je zien"

Bekijk resultaten

Laden ... Laden ...

20140309 IMG_3583 BerlijnBlog Checkpoint Charlie 2014

Mauermuseum

Naast de replica die nu bij Checkpoint Charlie staat is er vandaag de dag weinig meer terug te zien van de ooit zo omstreden plaats. Langs de weg staan borden met foto’s en verklarende teksten en een stukje verder ligt het Mauermuseum. Dit is een museum met beelden en voorwerpen die de geschiedenis vertellen over vluchtpogingen van Oost naar West. De meest gekke vluchtpogingen krijg je te zien wat laat zien hoe wanhopig mensen werden van de uitzichtloze situatie. Ook is er een permanente expositie over geweldloos verzet – denk hierbij o.a. aan Mahatma Gandhi.

Entreeprijs: € 12,50 (stand maart 2014). Korting voor studenten en scholieren
Adres: Friedrichstraße 44
Openingstijden: 9:00 tot 22:00 dagelijks
OV: U-Bahnhof Kochstraße (U6)

DIGITAL CAMERA

DIGITAL CAMERA

DIGITAL CAMERA