Checkpoint Charlie

Checkpoint Charlie is een voormalige grensovergangspost in de tijden van de Berlijnse Muur. Checkpoint Charlie stond op de grens tussen de Amerikaanse en de Russische sector, bij een doorgang in de Berlijnse Muur in de Friedrichstraße. Checkpoint Charlie was voor buitenlanders de enige doorgang over de weg naar Oost-Berlijn. Wanneer je vanuit Nederland naar Berlijn ging met de auto kwam je altijd in West-Berlijn binnen. Alleen buitenlanders die niet uit West-Berlijn, West-Duitsland of Geallieerde landen kwamen, mochten de grenspost passeren. Na de val van de Muur (1989) werd Checkpoint Charlie opgeheven. Niet veel later, in 1990, werd de gehate grenspost met de grond gelijk gemaakt. Later is er op de originele plek van Checkpoint Charlie een oude replica geplaatst van de oude grenspost. Deze kun je bezoeken en tegen betaling kun je op de foto met een grenswachter. Inmiddels is Checkpoint Charlie een van de grootste toeristische trekpleisters van Berlijn.

Waar diende Checkpoint Charlie voor?

Bij de Potsdam conferentie werd besloten dat Berlijn verdeeld zou worden in vier zones. De deelnemers van de conferentie waren de Sovjet-Unie, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika. Het waren de grootste en machtigste geallieerde landen die de asmogendheden nazi-Duitsland en Italië hadden verslagen in de Tweede Wereldoorlog. Één van de belangrijkste beslissingen tijdens de conferentie was de opsplitsing van Berlijn in een Russische (Oost Berlijn), Amerikaanse, Franse en Britse sector (West Berlijn). Als gevolg lag West Berlijn als een enclave in de Sovjetzone te liggen (Oost Duitsland) De plek in de Friedrichstraße waar nu Checkpoint Charlie is lag op de grens van de Russische en Amerikaanse zone.

De controlepost van Checkpoint Charlie werd gebuikt als grenspost bij de Berlijnse Muur. Iedereen die vroeger naar een andere kant van Berijn wilde werd geacht via een van de grensposten te gaan. Omdat deze post de snelste doorgang bood naar het Oost-Duitse centrum van de stad werd deze het meest bekend. Checkpoint Charlie werd vooral gebruikt door militairen, buitenlanders en diplomaten. Als je vroegere verhalen hoort van Nederlanders die voor 1989 in Berlijn zijn geweest hebben ze bijna allemaal Checkpoint Charlie wel een keer gepasseerd. Het kon zomaar een hoop tijd in beslag nemen, want de grenspost was niet soepeltjes. Lees ook het verhaal; grenspost oversteken.

Checkpoint Charlie was een van de 3 controleposten die door de Amerikanen werd gebruikt. De andere controleposten die werden gebruikt door de Amerikanen waren Checkpoint Alpha en Checkpoint Bravo, maar minder bekend onder het grote publiek.

Controlepost bij Checkpoint Charlie in 1981.

Benieuwd naar meer beelden van Berlijn uit 1981? Bekijk dan de fotoreportage “een schoolreisje naar Berlijn“.

Replica van Checkpoint Charlie

Checkpoint Charlie werd in eerste instantie weg gehaald.

Na de Duitse hereniging werd het Checkpoint opgeheven. Alles verdween wat erop kon duiden dat er een checkpoint gezeten zou hebben. De omstreden geschiedenis moest zo snel mogelijk worden uitgewist, Duitsers werden niet graag herinnerd aan de koude oorlog. Lange tijd is het kaal gebleven in de Friedrichstraße, niet veel meer dan een oversteekplaats bleef over. Rechts zie je een foto van Checkpoint Charlie begin jaren ’90, zoals je kunt zien was het wel duidelijk waar de grenspost had gestaan, maar waren de echte sporen uitgewist. Meer foto’s uit begin jaren ’90 vind je op de Flickrpagina van gastblogger Johan.

Tot er in 2000 is besloten om een replica van het oude controlehuisje neer te zetten. De replica van Checkpoint Charlie is een exacte kopie van de grenspost uit de jaren 60. De replica trekt dagelijks vele toeristen en de commercie voert hoogtij. Het is jammer dat er zo weinig terug te zien is van de situatie voor 1989. Voor mensen die Checkpoint Charlie kennen van een bezoek van voor 1989 zullen zich dood schrikken van de verandering die hier heeft plaats gevonden.

Toerisme kills Berlijn?

Er zijn heel veel mensen die Checkpoint Charlie veel te toeristisch vinden en deze plek daarom niet aanraden om te bezoeken. Zelf vind ik het een twijfelachtige discussie omdat het een plek is met heel veel geschiedenis. Wel vind ik dat het soms belachelijk druk is in het Mauermuseum en dat er asociaal wordt gedrongen bij de “grenswachters”. Zeker een kijkje nemen als je in de buurt bent, maar bezoek ook zeker de East Side Gallery, het Mauerpark en Gedenkstätte Berliner Mauer voor een compleet beeld van de Berlijnse Muur. Overigens zijn de meeste mensen wel van mening dat je Checkpoint Charlie een keer gezien moet hebben (zie poll).

"Checkpoint Charlie moet je zien"

Bekijk resultaten

Loading ... Loading ...

Mauermuseum

Naast de replica die nu bij Checkpoint Charlie staat is er vandaag de dag weinig meer terug te zien van de ooit zo omstreden plaats. Langs de weg staan borden met foto’s en verklarende teksten. In de Friedrichstrasse bevindt zich echter ook het “Mauermuseum”. Dit is een museum met beelden en voorwerpen die de geschiedenis vertellen over vluchtpogingen van Oost naar West. De meest gekke vluchtpogingen krijg je te zien wat laat zien hoe wanhopig mensen werden van de uitzichtloze situatie. Ook is er een permanente expositie over geweldloos verzet – denk hierbij o.a. aan Mahatma Gandhi.

Entreeprijs: 12,50 (stand april 2009). Korting geldt voor studenten en scholieren
Adres: Friedrichstrasse 44
Openingstijden: 9:00 tot 22:00 dagelijks

Overige info

Checkpoint Charlie is gelegen in de Friedrichstrasse. Wanneer je met het openbaar vervoer komt kun je het beste uitstappen bij de metrostations Kochstrasse (U6) of Stadtmitte (U6, U2).
Grotere kaart weergeven

GD Star Rating
loading...

Gerelateerde pagina's:

           

Reacties op dit bericht

  1. Miranda zegt:

    Achter de panelen waarop de geschiedenis van de muur staat is een braakliggend terrein ingericht als ‘strand’. Je kunt hier na een lange dag wandelen heerlijk relaxen in een strandstoel en met je voeten in het zand genieten van een drankje en een hapje (self service).
    Ik weet niet of het een blijvertje is, misschien dat er in de toekomst wel weer gebouwd gaat worden. En natuurlijk hadden wij het geluk dat we supergoed weer hadden.

  2. Jeroen de Vries zegt:

    Vraag,

    Is check point Charlie zoals die er nu staat niet precies omgedraait? Afgelopen weeleind ben ik in Berlijn geweest, bij check poit Charlie kreeg ik de induk dat alles omgedraaid staat. Als de Fridrichstrasse voormalig oost is dan kan dit haast niet anders.

    Graag uw reaktie

    • Jurjen zegt:

      Beste Jeroen,

      Checkpoint Charlie staat niet ‘omgedraaid’. De Friedrichstraße is een lange straat, die zowel in voormalig Oost- als in voormalig West-Berlijn doorloopt. Het deel vanaf Checkpoint Charlie richting Unter den Linden en het treinstation Friedrichstraße tot metrostation Oranienburger Tor, is het voormalig oostelijk deel van Berlin. Als je in die richting loopt zie je ook het bord ‘You are leaving the American Sector’. Het andere deel, in de richting van metrostation Hallesches Tor is het voormalige West-Berlijn.

      Een mooie kaart waarop het verloop van de muur goed te volgen is, is deze: http://denkmallandschaft-berliner-mauer.de/map#center=52.50815041,13.39113235&zoom=15&type=hybrid

      Jurjen

  3. Robert zegt:

    Checkpoint Charlie. Het ultieme Disney gevoel van Berlijn!
    Verschikkelijk.

  4. Robert zegt:

    Een veel beter alternatief voor een beeld van de muur moet je bij de Bernauerstrasse zijn:
    http://www.berliner-mauer-dokumentationszentrum.de/de/

  5. Suus zegt:

    Hallo,
    Weet iemand ook of de militair op de foto, boven het checkpoint iemand in het bijzonder is, of gewoon een foto van een militair?

    Groetjes Suus!

  6. M. Ludewig zegt:

    Begin November : mijn Berlijnse collega’s op het werk kregen telefoontjes van opgewonden stadsgenotendat er iets aan het gebeuren was met de Muur, dat we allemaal moesten komen kijken en meehelpen ! Allen naar ginds. Reeds kilometers ver voor Berlijn, moesten we eerst door de lange dranghekken en grijs-grauwe controleposten van beton en staal, waar je identiteitspapieren, auto-documenten werden afgenomen. Deze werden in een soort lange buis doorgesast naar het volgende hok. Eerst moest je parkeren, file doen te voet, aan een hok waar je belastingen moest betalen …. Boze Fransen weigerden, maar niks aan te doen, we moesten betalen. Zenuwachtige en geïrriteerde bewakers, die ongelofelijk keken toen ik Chocotofs uitdeelde. De B op mijn auto zei hen niets. Ze vroegen wat het kroontje was (Königreich Belgien …?) Dan weer lange wachttijden tussen de dranghekken, en dan eindelijk de baan op. Overal politie, mobiele controle-posten onderweg, maar ze lieten ons gelukkig niet meer stoppen. In Berlijn aangekomen, zochten we de Muur. Niet moeilijk : hij werd letterlijk neergehaald door honderden mensen met hamers, beitels enz. We luisterden gewoon naar het getik van metaal op steen, en we vonden hem. Kinderen zaten op de grond met stukken muur op een stuk plastic, die ze verkochten voor 1 DM. We deden de file aan de grensovergang Brandenburger Tor, hier waren ook al de meesten gaten te zien, maar toen we aankwamen, werd ons toegeroepen : “Ausländer ? Checkpoint Charlie !” en ze maakten een ga-weg geweging. Wij dus op zoek (langs de muur) naar Checkpoint Charlie. Dit stond er nog in oorspronkelijke staat begin november 1989. Niets te maken met de foto’s hier en hoe het nu is. De Friedrichstrasse was nog links en rechts helemaal ingericht als een echte grensovergang slagbomen, hokken links en rechts, bewakers, honden, sterke verlichting, prikkeldraad. De bewakers buiten waren nerveus, en toen je binnenging in het grote hok rechts, dat de start was van de procedure “papieren”, “profiel laten zien” en ergens toch wel bang afwachten of ze je documenten wel zouden teruggeven. Hierna mocht je de lange griezelige buiten-gang inlopen, verlicht met T-lampen, en met opzet in zig-zag gebouwd. De muren waren van beton met overal sterke verlichting. Het was heel eng, en we riepen elkaar nerveus toe van “Volg me me ? Wie loop voor me ? Ben je er al , is het nog ver ?” , tot het volgende en laatste “hok” met bewaker. Deze was niet meer gewapend, gelukkig, en kon lachen met de chocotofs die ik bleef uitdelen met Grüssen aus Belgien ! We griezelden toen we dachten aan het feit dat deze bewakers maanden geleden nog geschoten zouden hebben op mensen …Neen, als ik nu de foto’s zie, denk ik “niets te maken met de werkelijkheid van toen”. En te bedenken dat wij erdoor zijn gegaan toen ze het bevel hadden gekregen van (voor het eerst in hun leven!) alle toeristen binnen te laten….en we vonden het dan al zo eng, grauw en schrikaanjagend! Wat ons het meest opviel, was de slechte verlichting, de gaten in de straten, de lege winkels en de lange files aan de enkele koffiehuizen die zaken deden met alle “toeristen”… de gesprekken met onthutste Oost-Berlijners… en hierna het decadente West-Berlijn met nachtclubs, en onze uitgelaten stemming : weer thuis, bij ons in het Westen, gelukkig dat we zo lang niet hoefden te leven in het Oosten !

Laat hier een reactie achter...

Reacties worden altijd zeer gewaardeerd. Dus mocht je toevoegingen, vragen of complimenten voor ons hebben, laat het dan hier weten!