De Brandenburger Tor is één van de belangrijkste en bekende bezienswaardigheden van de stad en ook hét hedendaagse symbool van (het herenigde) Berlijn. De Brandenburger Tor is de enige oude stadspoort (1788) in Berlijn die nog overeind staat en kwam vlak na de Tweede Wereldoorlog in de Russische sector te liggen. In 1961 werd er vlak achter de Brandenburger Tor begonnen met de bouw van de Berlijnse Muur. Omdat het tijdens de Koude Oorlog niet mogelijk was de Brandenburger Tor te passeren is de oude stadspoort symbool gaan staan voor de Duitse eenwording.

20140415 P1000930 BerlijnBlog Brandenburger Tor_

De Brandenburger Tor staat tussen de boulevard Unter den Linden en stadspark Tiergarten op het plein Pariser Platz. De poort is omringd door ambassades van o.a. de Verenigde Staten en Frankrijk.

De Brandenburger Tor toen

Oorspronkelijke functie

De Brandenburger Tor deed in zijn beginjaren dienst als één van de velen stadspoorten die de stad rijk was en bevond zich aan de westkant van het oude stadscentrum. De stadspoorten omringden de stad en wie naar binnen wilde, werd geacht om tol te betalen.

berlijnse stadsmuur en stadspoorten

Sommige huidige metrostations herinneren nog aan de oude stadspoorten (Frankfurter Tor, Schlesisches Tor, Kottbusser Tor) maar de enige stadspoort die nog overeind staat is de Brandenburger Tor.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de Brandenburger Tor ernstig verwoest. Alleen een hoofd van één van de paarden bleef over van het Quadriga. Momenteel is het originele Quadriga te bewonderen in het Märkisches Museum en staat er een replica op de Brandenburger Tor.

Op 21 september 1956 werd besloten om de poort weer op te bouwen. De renovatie was heel bijzonder omdat zowel inwoners van West- als van Oost-Duitsland aan mee hebben gewerkt. Op 14 december 1957 werd de renovatie afgerond.

20151216 - _DSF7812- BerlijnBlog kerst in Berlijn

Elk jaar staat er tijdens de kerstperiode een enorme kerstboom voor de Brandenburger Tor.

Koude oorlog

Op 13 augustus 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd en de Brandenburger Tor werd ingesloten. Hoewel de grens ten westen van de Brandenburger Tor verliep, kwam de poort toch in het niemandsland te liggen. Aan de oostkant werd de poort namelijk nog ingesloten door de Oost-Berlijnse Sicherheitsmauer, de muur die diende als extra bescherming. Het niemandsland, en daarmee de Brandenburger Tor, lag echter officieel op Oost-Berlijns grondgebied.

Berlijn 1986,1987 094 (1)

De Berlijnse Muur gezien vanuit West-Berlijn – uit de fotoserie ‘een gedeeld Berlijn‘. 

Desondanks was de Brandenburger Tor niet bereikbaar, niet via West- en niet via Oost-Berlijn. Slechts enkele DDR soldaten hadden toegang tot de Brandenburger Tor. Zij bewaakten de grensposten met uitzicht op de grens om ervoor te zorgen dat geen enkele DDR-burger naar West-Berlijn kon geraken. Vlakbij Potsdamer Platz staat nog zo’n originele wachttoren.

Val van de Berlijnse Muur

Op 22 december 1989, anderhalve maand na de val na de Berlijnse Muur, werd onder luid gejuich van 100.000 mensen de poort weer geopend. Een belangrijk moment in de Duitse historie. Het Quadriga (de paarden en victoria bovenop) bovenop bleek zo verroest te zijn door gebrek aan onderhoud, dat men dit met spoed moest verwijderen.

Soldaten op de Berlijnse Muur voor de Brandenburger Tor – uit de fotoserie ‘Berlijn tijdens de Wende

Uiterlijk

De Brandenburger Tor bestaat uit een zuilengalerij van 26 meter hoog en 66 meter breed. Op de zuilengalerij staat een strijdwagen met 2 wielen en 4 paarden, ook wel de Quadriga genoemd. In de wagen zit een vrouw, Victoria. Victoria is de Griekse Godin van de overwinning. Dat is inderdaad dezelfde godin die ook zetelt op de Siegessäule. Dit koperen beeld is ontworpen door de beeldhouwer Johann Gottfried Schadow in 1793. De oorspronkelijke Quadriga van is grotendeels verloren gegaan tijdens de Tweede Wereldoorlog, het beeld wat nu op de Brandenburger Tors staat is een replica die is gemaakt met een tijdens de Tweede Wereldoorlog gemaakte gipsafdruk.

20140415 P1000932 BerlijnBlog Brandenburger Tor_

Symbool van de Duitse eenwording

tag der deutschen einheitDe Brandenburger Tor wordt ook wel gezien als symbool van de Deutsche Einheit (Duitse eenwording). Het symbool wordt vaak gebruikt in communicatie, zo was de poort te vinden op postzegels, en kan het zijn dat hij elke dag door je handen glipt als muntstuk (euromunten van 10, 20 en 50 cent). Ook was de Brandenburger Tor te bewonderen op de vroegere biljetten van 5 DM (Deutsche Mark).

Door de vrijheidsstatus die de poort heeft is het ook niet raar dat vele Duitse feestdagen worden gevierd bij de Brandenburger Tor. Op één van de belangrijkste Duitse feestdagen van het jaar, de Tag der Deutschen Einheit (elk jaar op 3 oktober), wordt de Duitse herenig gevierd bij de Brandenburger Tor. De Straße des 17. Juni wordt afgezet en overal staan kraampjes en barretjes. 

Jaarlijks in oktober vindt het Festival of Lights plaats in Berlijn. De Brandenburger Tor wordt elk jaar met een nieuw lichtproject uitgelicht en dat is altijd weer een feestje om te fotograferen.

IMG_0099Festival of Lights 2013

Brandenburger Tor bezoeken

Ik zeg het maar vast van tevoren, de beroemde poort is zo’n beetje de meest toeristische plek van de stad. Mocht je de Brandenburger Tor op je gemak willen bekijken en fotograferen, dan raad ik aan om de Brandenburger Tor vroeg te bezoeken. Zelf ben ik er één keer om 8:00 geweest, en toen was het nog erg rustig. Later op de dag is het vaak bedrijvig en is het een wirwar aan verkopers van souvenirs, fietstaxi’s en selfiesticks. Je kunt het geheel dan op je gemak aanschouwen vanaf het Starbucks terras of de bankjes langs Pariser Platz.

In luxe overnachten op steenworp afstand van de Brandenburger Tor? Dat kan in het Hotel Adlon. Dit hotel staat bekend als het meest luxueuze hotel van Berlijn en biedt exclusieve spa-faciliteiten en twee gourmetrestaurants (bekroond met Michelinsterren). Het is gebouwd in 1906 en geopend in 1907. Boeken kan vanaf €240.

Adres:

De Brandenburger Tor staat de op de Pariser Platz, tussen Unter den Linden en Tiergarten. Op de Pariser Platz vind je ook het duurste hotel van Berlijn (het Adlon) en de Franse ambassade.

Openbaar vervoer:

Bus: Bus 100, uitstappen bij Unter den Linden
S-Bahn of U-Bahn: Station Brandenburger Tor (voorheen: Unter den Linden)

20141012 - _MG_4258- BerlijnBlog Brandenburger Tor