Het Reichstaggebouw (ook wel Reichstag of Rijksdag genoemd) is de plek waar sinds 1999 de Duitse Bundestag (parlement) zetelt. Ook de verkiezingen van de Duitse bondspresident vinden hier sinds 1994 elke vijf jaar plaats. Naast een belangrijk politiek gebouw, is de Reichstag ook een geliefde Berlijnse bezienswaardigheid. De massieve architectuur, de futuristische glazen koepel en het fantastische uitzicht maken de Reichstag voor mij één van de mooiste bezienswaardigheden van Berlijn.

Op deze pagina lees je meer over:

IMG_0575 Reichstag

Geschiedenis van de Reichstag

Het oorspronkelijke Reichstaggebouw werd door de architect Paul Wallot uit Frankfurt in 1884 ontworpen. In 1894 opende de Reichstag in een spannende nieuw renaissancestijl in de wijk Tiergarten (deel van Berlijn-Mitte). Tot 1918 zetelde hier de Reichstag van het Duitse keizerrijk, daarna het parlement van de Weimar republiek.

IMG_0571 Reichstag

Reichstagbrand

Een hevige brand die uitbrak in 1933 heeft ervoor gezorgd dat het gebouw zwaar beschadigd werd, de Reichstagbrand wordt het voorval ook wel genoemd. Vrijwel zeker is dat de brand is aangestoken, wie de schuldige is geweest is tot op vandaag de dag nog niet zeker. Er wordt veel gesproken over de Nederlander Marinus van der Lubbe, maar niet iedereen is het eens met de veroordelingen over hem. Of van der Lubbe het nu wel of niet heeft gedaan, zal waarschijnlijk nooit meer opgehelderd worden. Feit is wel dat de brand de aanzet was voor Hitler om de noodtoestand uit te roepen. Daarmee begon in feite de nazi-dictatuur. Als het aan Hitler lag, had het gebouw nu niet meer bestaan. Hij vond de Reichstag maar lelijk.

Berlin, Reichstag

Koude oorlog

Tijdens de Koude Oorlog werd het gebouw hersteld en er werd zoveel mogelijk geprobeerd om het gebouw in oude staat te herbouwen. De Reichstag was echter allang niet meer het statige symbool voor Duitsland. Het gebouw stond nog op het nippertje van West-Berlijn, op slechts een paar meter afstand liep de Berlijnse Muur. De Reichstag stond inmiddels  voor een gescheiden land met een gedeelde hoofdstad. Met deze gedachte in het achterhoofd werd in 1971 besloten het gebouw niet meer te gebruiken voor politieke doeleinden en kreeg het de functie van Duits Historisch Instituut toebedeeld. Inmiddels zetelde de Bundestag (het parlement van de Bondsrepubliek Duitsland) in Bonn.

Berlijn 1986,1987 096

De Berlijnse Muur liep vlak langs de Reichstag – uit de fotoserie een gedeeld Berlijn

Hoewel Berlijn sinds 1990 weer  hoofdstad is van een herenigd Duitsland zetelden de federale staatsorganen lange tijd nog steeds in Bonn. Pas toen in 1999  de verbouwing van het oude Reichstaggebouw klaar was, keerde de Bundestag eindelijk terug naar Berlijn.

Berlijn 1990 014

Het Reichstaggebouw in 1990 – vlak na de val van de Berlijnse Muur. 

De Reichstag heeft een veelbewogen geschiedenis. Lees daar hier meer over geschiedenis van de Reichstag.

Hedendaagse functie van de Reichstag

Toen Berlijn in 1990 weer één stad werd, was dat ook het begin om weer te denken dat de Reichstag weer de huisvesting van het parlement kon worden. Het heeft wat jaren geduurd maar in 1999 was het toch echt zover, het Duitse parlement kwam terug in de Reichstag! Een historisch moment, politici uit West- en Oost Berlijn samen in één gebouw. Overigens had het niet veel gescheeld of de Duitse politiek was in Bonn gebleven. Tijdens de stemming voor Bonn of Berlijn hebben 338 bondsdagleden voor Berlijn gekozen en 320 voor Bonn.

Vandaag de dag zetelt de Bundestag weer in het Rijksdaggebouw, je kunt de kamer zelfs bezoeken (je moet je hiervoor wel online aanmelden). De plenaire zaal is 1.200 m2 groot en vooral de enorme bondsadelaar (Bundesadler) aan de muur maakt indruk. Het 2,5 ton wegende kunstwerk van aluminium staat als symbool voor de Duitse staat.

Reichstag binnen

IMG_0565 Reichstag

De futuristische Reichstagkoepel

Eind jaren ’90 is het uiterlijk van de Rijksdag voorgoed veranderd. Sir Norman Foster was de architect die de moderne koepel heeft ontworpen. De Reichstag had altijd al een koepel (zie historische foto), maar deze is zwaar beschadigd door bombardementen in de oorlog.

De nieuwe koepel staat voor transparantie in de werking van de democratie. De architect heeft rekening gehouden met de historische vondsten die tijdens de verbouwing aan het licht kwamen. Zo is er een door Sovjetsoldaten aangebrachte graffiti te bewonderen, met in cyrillisch schrift geschreven kreten als: “Hitler kapot!”, en: “Sergej en Yuri waren hier”. Foster is er in ieder geval uitstekend in geslaagd om een mooie balans te vinden tussen het historische en het moderne.

IMG_2626 Reichstag

IMG_2671 Reichstag

IMG_2642 Reichstag

IMG_2670 Reichstag

IMG_2653 Reichstag

Vanaf het dak van het gebouw kan men door deze koepel de vloer van de hoofdetage en daarmee ook het vergaderende parlement zien. Moderne architectuur gaat hier hand in hand met een historisch monument, de Reichstag wordt daarom wel eens als een voorbeeld van post-modernisme genoemd.

De Reichstagkoepel in cijfers:

  • Diameter van 38 meter
  • Hoogte van de koepel bedraagt 23,5 meter (gerekend vanaf de grond is dat 47 meter)
  • 1200 ton bedraagt het totaalgezicht
  • Kosten voor de koepel liepen op tot 600 miljoen DM
  • Dagelijks mag de Reichstagkoepel 8.000 bezoekers verwelkomen. In totaal hebben sinds de opening van de koepel in 1999 al 40 miljoen bezoekers de Reichstag bezocht.

Uitzicht vanaf de Reichstag

Op heldere dagen kun je vanaf de Reichstag in alle richtingen over heel Berlijn kijken. De Brandenburger Tor, Tiergarten en Potsdamer Platz liggen aan je voeten, maar als je iets verder kijkt, kun je ook de verkeersradars van het voormalige vliegveld Tempelhof en de communicatietorens van voormalig afluisterstation Teufelsberg goed zien liggen. Omdat je vanaf buiten foto’s kunt maken (zonder glas), levert het vaak mooie plaatjes op!

Meer uitzichtpunten in Berlijn

IMG_2660 Reichstag

IMG_2636 Reichstag

DIGITAL CAMERA

De Reichstag bezoeken

Adres: Platz der Republik 1, 11011 Berlin-Tiergarten
Openingstijden: dagelijks van 8:00 tot 24:00 (de laatste bezoekers mogen uiterlijk om 22:00 naar binnen)
Entree: gratis (optioneel met audiogids – deze is ook in het Nederlands beschikbaar)
Website: www.bundestag.de

OV:
– Met de S-Bahn tot station Brandenburger Tor of Hauptbahnhof
– Met de U-Bahn naar station Bundestag
– Met bus 100, 200, 248, 257 of 348 uitstappen voor de deur

Informatie voor mindervaliden:
De Reichstag en de koepel zijn beide goed begaanbaar. De wandelgangen zijn vlak en er gaat een lift naar de koepel.

Je bezoek vooraf aanmelden

Meld je bezoek voor de Reichstag vooraf aan om teleurstelling tijdens het bezoek te voorkomen. Zonder bevestiging van aanmelding en je identificatiebewijs, kun je de Reichstag namelijk niet bezoeken. Vanwege veiligheidsoverwegingen worden geen uitzonderingen gemaakt.

Aanmelden kan bij de Reichstag zelf, maar dit kan ook eenvoudig vooraf online:

  • Vooraf online aanmelden (tip!)
    Enkele weken voor je bezoek kun je jezelf en je medereizigers online aanmelden. In het aanmeldingsproces kun je meerdere gewenste tijdsslots selecteren. Welk tijdslot je de Reichstag uiteindelijk kunt bezichtigen, staat in de bevestigingsemail. Deze bevestigingsemail dien je mee te nemen bij je bezoek aan de Reichstag.
    ➤ Aanmelding verloopt via de officiële website: www.bundestag.de.
  • Tijdens je bezoek aanmelden bij het loket
    Het loket bevindt zich tegenover de ingang van het Reichstaggebouw in de Scheidemannstraße (openingstijden: 8:00 – 20:00) en is eenvoudig te herkennen aan het opschrift ‘Anmeldung Kuppel‘ en de rij die er meestal staat. Om die reden raad ik ook altijd aan vooraf online te reserveren, dan kun je de rij ontlopen.
    Soms is het mogelijk op de dag zelf nog een tijdsslot te reserveren, maar (zeker in de zomermaanden en vakanties) bestaat het risico dat een bezoek op dezelfde dag niet meer mogelijk is. Bij het loket kun je een bezoek tot maximaal twee dagen van tevoren aanmelden.

Help! Ik kan me niet op het gewenste tijdstip aanmelden

Hoe vroeger je je online aanmeldt, hoe groter de kans dat je favoriete tijdsslot nog beschikbaar is. Er wordt een beperkt aantal bezoekers toegelaten en hier geldt het principe: vol = vol. Soms zijn er ook andere redenen waarom de koepel niet te bezoeken is, dat kan zijn omdat er een belangrijke zitting plaatsvindt, omdat de koepel wordt schoongemaakt of omdat de koepel te heet wordt (deze kan in de zomer wel 50 °C worden!). Mocht online aanmelden niet meer lukken, dan kun je het beste je geluk beproeven bij het loket in de Scheidemannstraße.

Je daadwerkelijke bezoek

In de bevestiging wordt aangeraden om een kwartier voor je tijdsslot bij de ingang te zijn. Dit heeft te maken met de controles die worden uitgevoerd in het kader van de verscherpte beveiliging sinds 2010. Je tas gaat door de scanner, zelf moet je door een poortje en eventueel wordt er gefouilleerd. Vergelijk het een beetje met de douane op een luchthaven. Gevaarlijke voorwerpen als wapens en messen zijn dan ook niet toegestaan.

Identificatieplicht

Tijdens je aanmelding heb je je naam en geboortedatum op moeten geven. Vergeet niet je identiteitsbewijs mee te namen waarop exact dezelfde gegevens staan vermeld. Deze worden bij de controlepoortjes gecheckt. Zonder geldig identiteitsbewijs kun je de Reichstag niet bezoeken.

20160123 - _DSF8360- BerlijnBlog Fotodagboek 51