Het Reichstaggebouw (meestal Reichstag genoemd of Rijksdag in het Nederlands) is de plek waar sinds 1999 de Duitse Bundestag zetelt. Ook de verkiezingen van de Duitse bondspresident vinden hier sinds 1994 elke 5 jaar plaats. Naast een belangrijk gebouw voor het parlement van Duitsland is het ook een mooi gebouw om te bezoeken, de architectuur, het uitzicht vanuit de koepel en zijn imposante uitstraling maakt de Reichstag voor mij één van de mooiste bezienswaardigheden van de stad.

IMG_0575 Reichstag

IMG_0571 Reichstag

Geschiedenis van de Reichstag

Het oorpsronkelijke Reichstaggebouw werd door de architect Paul Wallot uit Frankfurt in 1884 ontworpen. In 1894 opende de Reichstag in een spannende nieuw renaissance stijl in de wijk Tiergarten (momenteel behoort dit gebied Mitte toe). Tot 1918 zetelde hier de Reichstag van het Duitse keizerrijk, daarna het parlement van de Weimar republiek.

Reichstagbrand

Een hevige brand die uitbrak in 1933 heeft ervoor gezorgd dat het gebouw zwaar beschadigd werd, de “Reichstagbrand” wordt het voorval ook wel genoemd. Vrijwel zeker is dat de brand is aangestoken, wie de schuldige is geweest is tot op vandaag de dag nog niet zeker. Er wordt veel gesproken over de Nederlander Marinus van der Lubbe, maar niet iedereen is het eens met de veroordelingen over hem. Of van der Lubbe het nu wel of niet heeft gedaan, zal waarschijnlijk nooit meer opgehelderd worden. Feit is wel dat de brand de aanzet was voor Hitler om de noodtoestand uit te roepen. Daarmee begon in feite de nazi-dictatuur. Als het aan Hitler lag, had het gebouw nu niet meer bestaan. Hij vond de Reichstag maar lelijk.

Berlin, Reichstag

Koude oorlog

Tijdens de Koude Oorlog werd het gebouw hersteld en er werd zoveel mogelijk geprobeerd om het gebouw in oude staat te herbouwen. De Reichstag was echter allang niet meer het statige symbool voor Duitsland. Het gebouw stond nog op het nippertje van West-Berlijn, op slechts een paar meter afstand liep de Berlijnse Muur. De Reichstag stond inmiddels  voor een gescheiden land met een gedeelde hoofdstad. Met deze gedachte in het achterhoofd werd in 1971 besloten het gebouw niet meer te gebruiken voor politieke doeleinden en kreeg het de functie van Duits Historisch Instituut toebedeeld. Inmiddels zetelde de Bundestag (het parlement van de Bondsrepubliek Duitsland) in Bonn.

Berlijn 1986,1987 096De Berlijnse Muur liep vlak langs de Reichstag – uit de fotoserie een gedeeld Berlijn

Hoewel Berlijn sinds 1990 weer  hoofdstad is van een herenigd Duitsland zetelden de federale staatsorganen lange tijd nog steeds in Bonn. Pas toen in 1999  de verbouwing van het oude Reichstaggebouw klaar was, keerde de Bundestag eindelijk terug naar Berlijn.

Berlijn 1990 014Het Reichstaggebouw in 1990 – vlak na de val van de Berlijnse Muur. 

De Reichstag heeft een veelbewogen geschiedenis. Lees daar hier meer over geschiedenis van de Reichstag.

Hedendaagse functie van de Reichstag

Toen Berlijn in 1990 weer één stad werd, was dat ook het begin om weer te denken dat de Reichstag weer de huisvesting van het parlement kon worden. Het heeft wat jaren geduurd maar in 1999 was het toch echt zover, het Duitse parlement kwam terug in de Reichstag! Een historisch moment, politici uit West- en Oost Berlijn samen in één gebouw. Overigens had het niet veel gescheeld of de Duitse politiek was in Bonn gebleven. Tijdens de stemming voor Bonn of Berlijn hebben 338 bondsdagleden voor Berlijn gekozen en 320 voor Bonn.

Vandaag de dag zetelt de Bundestag weer in het Rijksdaggebouw, je kunt de kamer zelfs bezoeken (je moet je hiervoor wel online aanmelden). De plenaire zaal is 1.200 m2 groot en vooral de enorme bondsadelaar (Bundesadler) aan de muur maakt indruk. Het 2,5 ton wegende kunstwerk van aluminium staat als symbool voor de Duitse staat.

Reichstag binnen

IMG_0565 Reichstag

Reichstagkoepel

Eind jaren ’90 is het uiterlijk van de Rijksdag voorgoed veranderd, Sir Norman Foster was de architect die de moderne koepel heeft ontworpen. De Reichstag had altijd al een koepel (zie historische foto), maar deze is zwaar beschadigd door bombardementen in de oorlog.

De nieuwe koepel staat voor transparantie in de werking van de democratie. De architect heeft rekening gehouden met de historische vondsten die tijdens de verbouwing aan het licht kwamen. Zo is er een door Sovjetsoldaten aangebrachte graffiti te bewonderen, met in cyrillisch schrift geschreven kreten als: “Hitler kapot!”, en: “Sergej en Yuri waren hier”. Foster is er in ieder geval uitstekend in geslaagd om een mooie balans te vinden tussen het historische en het moderne.

IMG_2626 Reichstag

IMG_2671 Reichstag

IMG_2642 Reichstag

IMG_2670 Reichstag

IMG_2653 Reichstag

Vanaf het dak van het gebouw kan men door deze koepel de vloer van de hoofdetage en daarmee ook het vergaderende parlement zien. Moderne architectuur gaat hier hand in hand met een historisch monument, de Reichstag wordt daarom wel eens als een voorbeeld van post-modernisme genoemd. Hier nog een aantal feitjes op een rij:

  • De koepel heeft een diameter van 38 meter
  • De koepel heeft een hoogte van 23,5 meter
  • De koepel weegt 1200 ton
  • De koepel kostte 600 miljoen DM
  • De koepel begroet dagelijks 8.000 bezoekers en heeft tijdens zijn hele leven al 18 miljoen mensen mogen ontvangen
  • De koepel biedt een prachtig uitzicht over Berlijn

IMG_2660 Reichstag

IMG_2636 Reichstag

DIGITAL CAMERA

De Reichstag bezoeken

Adres:
Platz der Republik 1, 11011 Berlin-Tiergarten

Website:
www.bundestag.de.

Openingstijden:
dagelijks geopend van 8:00 tot 24:00 (de laatste bezoekers mogen uiterlijk om 22:00 naar binnen).

Openbaar vervoer:
met de S-Bahn tot station Brandenburger Tor. Met de U-Bahn naar station Bundestag. Of met bus 100, 200, 248, 257 of 348 uitstappen voor de deur.

Entree:
gratis. Je kunt er voor kiezen om een audiogids te nemen.

Minder validen:
goed begaanbaar, er gaat een lift naar de koepel.

Let op – bezoek vooraf aanmelden!

Als je de Reichstag wilt bezoeken dien je je vooraf aan te melden. Dit kan bij de Reichstag zelf, maar makkelijker is het om je online aan te melden (www.bundestag.de). Je kunt online aangeven hoelaat je wilt komen en je krijgt een bevestiging per e-mail. Zonder bevestiging kun je de Reichstag niet inkomen. De ingang heeft wat weg van de douane, alle bezoekers worden uitvoerig gecontroleerd.
(Laatste update: 11 februari 2014)