Potsdamer Platz is één van de bekendste, grootste en drukste pleinen van Berlijn. Het is een erg indrukwekkende plek om te zijn. Niet alleen vanwege de grote moderne gebouwen die het verkeersknooppunt omringen, maar ook vanwege die geschiedenis van dit plein.

Voor de tweede wereldoorlog was Potsdamer Platz al een belangrijk zakencentrum van Berlijn. Na de tweede wereldoorlog is echter veel van Potsdamer Platz verwoest en verloren gegaan. Vanaf 1961 stond er een grote muur dwars midden op het plein, de Berlijnse muur.

Na de val van de muur heeft Potsdamer Platz zijn naam als handelscentrum weer redelijk opgebouwd, mede dankzij – niet misselijke – investeringen van commerciële partijen. Momenteel staat het Potsdamer Platz, een van de bekendste en belangrijkste pleinen (hoewel, plein? Meer een groot verkeersknooppunt) van Berlijn, vol met moderne gebouwen. In vergelijking met andere stukjes Berlijn is Potsdamer Platz heel modern (veel moderne architectuur), netjes (graffiti? zeker niet!) en geeft het een beetje het gevoel van een wereldstad (hoogbouw!).

De naam Potsdamer Platz is afgeleid van Potsdam, een nabij gelegen stad en tevens de hoofdstad van Brandenburg (de provincie die om de provincie Berlijn heen ligt).

20140204 IMG_2728 BerlijnBlog Hipstamatics 12

Geschiedenis van Potsdamer Platz

Het ontstaan

In 1838 opende het treinstation, vanuit dit station vertrokken veel treinen naar andere delen van het land. Potsdamer Platz was ook één van de eerste plekken in Berlijn die een metrohalte kreeg in Berlijn, de eerste plek in Berlijn met elektrische straatverlichting en de eerste plek in Europa met verkeerslichten (er staat hiervan nog een replica). Mede hierdoor heeft de Potsdamer Platz zich als een groot handelscentrum ontpopt. Ook tijdens de eerste wereldoorlog bleef Potsdamer Platz een belangrijke plek, en kwam zelfs redelijk goed door deze periode heen. Toentertijd was Café Josty er populair, een belangrijke trefpunt in de literaire en kunstenaars wereld. Tegenwoordig draagt een cafe in het Sony Center dezelfde naam. Berlijners waren trots op Potsdamer Platz en noemden het liefkozend “het drukste plein van Europa”.

Tweede Wereldoorlog

Toen de Tweede Wereldoorlog aanbrak kreeg Potsdamer Platz het zwaard te verduren, door de vele bommen was er eigenlijk niks van het plein over, zelfs het station was aan gort. Na “het drukste plein van Europa” werd het plein nu “de grootste bouwput van Europa”. Het bouwplaatstoerisme begon vorm te krijgen, een uitzichtsplatform over de bouwput was een druk bezochte attractie.

Koude oorlog

Potsdamer Platz kreeg ook niet de kans om te herstellen, in 1961 begon de bouw van de Berlijnse muur. Deze muur liep dwars over Potsdamer Platz heen en van het ooit zo bekende handelscentum was niks over. In plaats daarvan was het plein een grote kale vlakte met Todesstreifen en prikkeldraad. Na de val van de muur was Potsdamer Platz een grote bouwput.

Wederopbouw

Er kwam wel weer een grote ruimte beschikbaar in de stad, die ook nog eens centraal gelegen was, dus er waren plannen genoeg om van Potsdamer Platz weer iets moois te maken. Aangezien de stad ook toen al met grote schulden te kampen had was het niet mogelijk om alles met overheidsgeld te subsidiëren, grotere investeringen waren nodig. Er hebben veel discussies plaats gevonden tussen enerzijds Hans Stimmann (stedenbouwkundig directeur) die graag Potsdamer Platz in zijn oude en vertrouwde vorm terug wilde, en de investeerders die hun eigen draai aan de architectuur wilden geven. Simmann zag het liefst dat het plein werd opgedeeld in de oude blokken om een grote diversiteit aan gebouwen aan te trekken, maar investeerders wilden niet minder dan een heel blok. Ook waren Stimmanns regels omtrent het uiterlijk van de gebouwen strict, de helft van de gevels moest bijvoorbeeld uit steen bestaan. Aan Unter den Linden zie je dat de gevels dan wel aan de regels voldoen, maar binnenin de gebouwen gaan de ontwerpers los. Toch vond de elite van Berlijn, een groep die vroeger vaak op de Potsdamer Platz te vinden was, het belachelijk dat de opbouw van het plein werd over gelaten aan het grootkapitaal. Toch is het ergens goed dat de commerciële partijen zijn opgestaan, “wie betaalt, die bepaalt”. Maar als niemand had betaald was Potsdamer Platz nu nog een kale vlakte.

Potsdamer Platz nu
Uiteindelijk is het redelijk gelukt om Potsdamer Platz zijn oude imago terug te geven, het is weer een “belangrijk plein”. Het station werd hersteld, en momenteel stoppen er treinen, metro´s en s-bahnen op het station. Momenteel zijn de kantoren van o.a. de Deutsche Bahn, DaimlerChrysler en Sony hier gevestigd, en een enorm winkelcentrum.

Wat is er te zien/doen?

Berlijnse muur

Er is nog een stukje Berlijnse muur te zien op Potsdamer Platz, om terug te denken aan de geschiedenis van deze plek. Het kleine stukje muur wat er nog staat is omringd door foto´s en platen van hoe het er toentertijd uit heeft gezien. Het stukje muur staat er maar het heeft op mij niet heel veel indruk gemaakt, het is er vol met toeristen die er alleen komen om even snel een foto te schieten. Ik zou aanraden even te kijken bij de East side gallery (U-bhf Warschauer Strasse) waar het langste stuk muur aaneengesloten staat, dit geeft een veel beter beeld van hoe het er toen uitzag.

20140416 IMG_0931 BerlijnBlog Hipstamatics 12Restjes Berlijnse Muur op Potsdamer Platz. 

Verlaten wachttoren

In een zijstraatje achter Potsdamer Platz staat nog een verlaten grenswachttoren uit de tijd van de Koude Oorlog. De wachttoren stond oorspronkelijk dichterbij Potsdamer Platz en was continu bewaakt door Oost-Duitse grenssoldaten. Bij mooi weer kun je de toren bezoeken en beklimmen.

Lees hier meer over de verlaten wachttoren in de Erna-Berger-Straße.

20140204 IMG_2748 BerlijnBlog Wachttoren Erna-Berger-Straße

Panoramapunkt

De snelste lift van Europa bij het Panoramapunkt brengt je in 20 seconden naar 100 meter hoogte. Vanaf hier heb je prachtig uitzicht over Potsdamer Platz, maar ook de Brandenburger Tor, Tiergarten, de Reichstag en zelfs de Gedächtniskirche zijn vanaf hier goed te zien. De prijs bedraagt 3,50 € en voor studenten 2,50 €. Elke dag van 11:00 tot 20:00 geopend. Potsdamer Platz 1.

20140222 IMG_3088 BerlijnBlog Hipstamatics 12Het uitzicht vanaf het Panoramapunkt. 

Festival of Lights

Jaarlijks vind in Berlijn het Festival of Lights plaats. Een week in oktober staan vele bijzondere bouwwerken in de spotlights met speciaal ontworpen lichtprojecties. Potsdamer Platz is vaak het centrale punt van het lichtfestival.

20131011 IMG_0117 BerlijnBlog Hipstamatics 12Potsdamer Platz tijdens het Festival of Lights. 

Potsdamer Arkaden

Shoppen kun je ook op Potsdamer Platz. In het grote winkelcentrum Potsdamer Arkaden vind je alle gangbare winkels, een prima plek om je te vermaken op een regenachtige dag. Als je een liefhebber bent van ijs dan raad ik aan om even langs te wippen bij Caffè e Gelato, een ijstent op de eerste verdieping van de Arkaden. Hier hebben ze veel verschillende ijssoorten in bijzondere vormen (lasagneijs bijvoorbeeld).

Sony Center

Het Sony Center is echt de moeite waard om even van binnen te bekijken. Dit enorme gebouw, gesponsord door Sony, straalt één en al modernisme uit. Dit is de plek waar de openbare ruimte en de commercie elkaar ontmoeten. Optreden als straatartiest mag bijvoorbeeld niet niet omdat Sony het niet niet toestaat dat ongenodigde muziek maken. Het Sony Center is gebouwd omdat het Japanse concern veel geld over had om te investeren in de bouwput die Potsdamer Platz begin jaren ’90 was. Nu zetelt het Europese hoofdkantoor van Sony op deze locatie.

20121018 Festival of Lights 662 BerlijnBlog Hipstamatics 12

Kijk vooral even naar het mooi verlichte dak, dat vooral ´s avonds goed tot zijn recht komt en afwisselend in groen, blauw of paars licht staat. Het futuristische ontwerp van Helmut Jahn is absoluut een vreemde eend in de bijt in de Berlijnse “skyline”. Een waaiervormig tentdak van zeildoek is met ankers aan een staalring bevestigd, die op zijn beurt aan de omliggende gebouwen vastgemaakt is. Het dak van het Sony Center moet de heilige berg van Japan, Fuji, symboliseren.

Het Sony Center werd in 2000 geopend en heeft een totale van 26.500 m², de vloeroppervlakte ligt rond de 132.500 m². Uitgaan in het Sony Center kun je beter uit je hoofd laten want dit is prijzig. Reken op € 5 euro voor een kop koffie en 10 € voor een cocktail.

In het Sony Center is ook het museum voor film gevestigd en de Imax 3D bioscoop. In Cinestar, de andere bioscoop in het Sony Center worden ook, in één van de weinige Berlijnse bioscopen, films in originele versie vertoond. Wanneer je vanuit het Sony Center de Cinestar inkijkt zie je een stuk script van de film Taxi Driver op de grond geprint. Veel Europese premieres van films worden in de Cinestar getoond, dus regelmatig wordt de rode loper uitgegooid en zie je filmsterren rondlopen.

20121018 Festival of Lights 660 BerlijnBlog Hipstamatics 12

Legoland

In het Sony Center kun je ook Legoland vinden. Een grote tentoonstelling van allerlei dingen gebouwd met Lego. Er is bijvoorbeeld een fabriek na gebouwd waar te zien is hoe Lego gemaakt wordt, ook zijn er allerlei beroemdheden na gebouwd in de Gallerie der Stars, en een film in 4d met Legopoppetjes in de hoofdrol. Het leukste is toch wel miniland Berlin waar alle belangrijkste bezienswaardigheden van Berlijn zijn nagebouwd, heel leuk om te zien! De kosten bedragen 9,50 €. Legoland is elke dag geopend van 10:00 tot 19:00 (tot 17:00 kun je nog naar binnen). Er staan vaak lange rijen bij de kassa, om die te omzeilen is er de mogelijkheid om je tickets online te bestellen.

legoland berlin