Berlijnse Muur
De Berlijnse muur is iets wat iedereen wel kent uit de films, de geschiedenisboeken of uit de verhalen. Zelf heb ik niet bewust meegemaakt hoe de Berlijnse muur was, en hoe het in de media was toen de Berlin Wall viel. Wat ik ergens wel jammer vind want ik vind het een erg interessante geschiedenis. Ik vind het altijd erg interessant om met Duitsers te praten om te horen hoe zij het hebben ervaren, of wat de verhalen zijn die hun ouders ze hebben verteld. Ieder heeft zijn eigen verhaal en de verhalen kunnen daarom heel divers zijn. Toch is dat het meest interessant, en zo kom je het beste achter de geschiedenis.. Op deze pagina kun je meer lezen over de geschiedenis van de Berlijnse Muur en waar je nog stukken van de Berlijnse Muur kunt bekijken.
1. Berlijnse Muur Facts:
- De muur was 160 kilometer lang
- De muur scheidde West Berlijn en Oost Berlijn van elkaar, West-Berlijn was daardoor een eiland in de DDR geworden.
- De Franse, Britse en Amerikaanse sector bevonden zich in West-Berlijn, de Russische sector in het oosten.
- De muur stond in Berlijn tussen 13 augustus 1961 en 9 november 1989
- In totaal zijn 5.000 mensen naar West-Berlijn gevlucht, 192 vluchtelingen zijn door Oost-Duitse grenswachters dood geschoten
- De graffiti op de Berlijnse Muur was een belangrijk herkenningspunt aan de westkant
- Je kunt nog stukjes van de muur bekijken bij de East Side Gallery, Potsdamer Platz, Checkpoint Charlie, Mauerpark en Bernauer Straße.
2. Geschiedenis:
Voor de bouw van de muur:
Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende ongeveer evenveel als het begin van de koude oorlog, de spanningen ontstonden namelijk al veel eerder dan in het bewuste jaar 1961. De Berlijnse Muur is vandaag de dag het meest bekende symbool van de Koude Oorlog en de deling van Duitsland.
Al in de zomer van 1945 werd de grens tussen de bezettingszones in Berlijn afgebakend. Op sommige plekken werden slagbomen en wit-gele houten palen geplaatst, daarnaast werden kleurmarkeringen op bomen gebruikt om de grenzen aan te geven. Om de zonegrens te overschrijden had men toestemming nodig.
Sinds de oprichting van de DDR nam een steeds groter aantal burgers uit het oosten zijn toevlucht tot de Bondsrepubliek. In 1952 werd de grens door de DDR afgebakend met hekken, bewakingsposten en alarminstallaties. Langs de grens werd een vijf kilometer brede verboden zone ingericht. De verboden zone mocht alleen betreden worden als je speciale toestemming had, meestal waren dit lokale bewoners.
Natuurlijk was het toen nog niet zo moeilijk om te “ontsnappen”. Via de lekkende grens verlieten tussen 1949 en 1961 zo’n 2,6 miljoen mensen de DDR en Oost-Berlijn; van hen vluchtten er 47.433 nog in de laatste twee weken voor de bouw van de Muur. Ook voor vele Polen en Tsjechen was (West-)Berlijn een poort tot het Westen. Aangezien het daarbij grotendeels hoogopgeleide jonge mensen betrof, vormde deze uittocht een bedreiging voor de economie van de DDR en zou uiteindelijk zelfs het voortbestaan van het land in gevaar kunnen komen. Ongeveer 50.000 Oost-Berlijners werkten toentertijd in West-Berlijn, terwijl ze onder financieel gunstige voorwaarden in Oost-Berlijn of de voorsteden in de DDR woonden. Op 4 augustus 1961 verplichtte het Oost-Berlijnse stadsbestuur de sectorforensen zich te registreren en hun huur voortaan in West-Duitse mark te betalen.
Bouw van de muur:
In de nacht van 12 op 13 augustus 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd door het communistische Oost-Duitsland, dat zich op die manier wilde afscheiden van het kapitalistische Westen.
Ontsnappen en Mauersyndroom:
In de eerste paar jaren van zijn bestaan was de Muur nog lang niet perfect. Er zaten nog veel gaten en zwakke plekken, die snel door vindingrijke Oost-Berlijners werden gevonden. Aanvankelijk kon men eenvoudig naar het westen vluchten via de ramen van de huizen die net op de grens stonden, met toestemming van de bewoners. Er werden in de loop der jaren vaak spectaculaire pogingen gedaan om over de Muur te klimmen, te vliegen, en er onderdoor te graven. Mensen verzonnen allerlei mogelijkheden om erdoor te komen. Bijvoorbeeld kisten onder auto’s en onzichtbare verbergruimtes in auto’s. Zo reed er bijvoorbeeld een Oost-Berlijner met een shovel dwars door de Muur heen, en ook werden er tunnels onder de Muur doorgegraven. Circa 200 personen kwamen om het leven toen zij poogden van Oost naar West te vluchten. Toen de Muur steeds afschrikwekkender werd, konden sommige mensen het gevoel opgesloten te zijn moeilijk verdragen en kregen last van een syndroom dat “Mauersyndroom”, Muurziekte, werd genoemd.
Val van de muur:
De Berlijnse Muur was meer dan 45 km lang en werd zwaar bewaakt door de Oost-Duitse grenspolitie. Toen vanaf mei 1989 het IJzeren Gordijn werd opengetrokken, was de val van de Berlijnse Muur onafwendbaar. Op 9 november 1989 werd de Muur neergehaald door dolenthousiaste Oost-Duitsers, die na decennia van isolatie terug naar het Westen konden.
Één van de hoogste partijleiders van de DDR in die tijd, hield aan het begin van de avond een bijzondere persconferentie. Het bijzondere aan zijn toespraak was dat er vragen mochten worden gesteld. Dit was erg uniek omdat het niet gebruikelijk was vragen te stellen of deze zelf te bedenken. Journalisten kregen altijd van tevoren van de communistische partij te horen wat ze moesten vragen.
Het was een bijzondere gebeurtenis die overal ter wereld te zien was op tv en in de kranten. Foto’s van die dag laten zien dat de bewoners enthousiast over de muur heen klimmen om hun vrijheid te vieren. Vrijheid die ze daarvoor niet hadden. Ook de NOS had een programma onderbrekend nieuwsitem over de val van de Berlijnse muur.
3. De Berlijnse muur bezichtigen:
De Berlijnse muur is een belangrijk deel uit de historie van Berlijn, en zeker omdat het nog zulke recente geschiedenis is heeft het altijd mijn interesse weten te wekken. Stukjes geschiedenis staan nog in het wild in Berlijn, de meest bekende plekken zijn:
3.1 East Side Gallery:
Ten eerste wil ik even zeggen dat de east side gallery een absolute must see is, het is één van mijn favoriete bezienswaardigheden in Berlijn. Mag je zeker niet missen!
Langste stuk muur:
De East Side Gallery is de naam van het bekendste langste stuk muur aaneengesloten wat nog bestaat. In totaal telt de East Side Gallery 1316 meter, en dat maakt hem ook de langste kunstgalerij in de open lucht. De East Side Gallery staat langs de spree in de Mühlenstraße. Dit ligt precies tussen de Oberbaumbrücke en het Ostbahnhof. Je kunt de East Side Gallery bereiken via station Ostbahnhof of U-Bahnhof Warschauer Strasse.
Graffiti:
Na de neergang van de Berlijnse Muur in 1989 werd dit stuk muur aan de oostkant door 118 kunstenaars uit 21 landen beschilderd. Voor 1989 was de oostkant van de muur altijd onbeschilderd gebleven, in tegenstelling tot de westkant van de muur. De East Side Gallery zit vol met graffiti die de (politieke) mening van de kunstenaars in de jaren 90 laat zien.
Gedenkplaats:
Nu is de East Side Gallery een gedenkplaats. En terwijl dit stuk muur voor veel mensen een interessante en belangrijke plek is weten veel mensen de boel weer te vernielen. De East Side Gallery heeft veel last van graffiti, maar graffiti die er niet hoort en de oorspronkelijke beelden te verpesten. Al in 1997 is „Künstlerinitiative East Side Gallery e.V.“ opgericht om de East Side Gallery te onderhouden. In zomer 2008 is besloten om de East Side Gallery op te knappen en ligt er nu weer redelijk piekfijn bij.
Ik heb altijd nog een raar gevoel als ik dat stuk langs de East Side Gallery loop, hoewel ik geen idee was hoe het was om te leven en opgesloten te zitten achter een muur heb ik er toch nog een naar gevoel bij. Hij was zo lang, zo hoog en zo hard. Ik ben er ook sterk voor dat zulke dingen bewaard blijven, zodat ook de mensen in de toekomst nog wat mee kunnen krijgen van deze geschiedenis. De kunstwerken afgebeeld op het stuk muur zijn zeker het bekijken waard, achter sommige beschilderingen zit een hele geschiedenis en een sterke politieke achtergrond.
Per openbaar vervoer: U+S-bahnhof Warschauer Strasse of Ostbahnhof
3.2 Potsdamer Platz:
Potsdamer Platz is momenteel het grote, moderne, drukke handelscentrum van Berlijn. Vroeger was dit ook altijd al het geval, totdat de Berliner Mauer in 1961 dwars over Potsdamer Platz heen werd gebouwd. 30 jaar lang leek Potsdamer Platz meer op een ruïne en een dode plek, niks in vergelijking met de pracht en praal wat het ooit was. De enige aantrekkingskracht van het plein was de verhoging waar toeristen over de muur naar het oostelijk deel van de stad konden kijken. Nadat de muur was gevallen waren architecten allemaal erg happig om Potsdamer Platz te mogen herbouwen. Inmiddels is Potsdamer Platz het thuis van onder andere het Sonycenter en de Bahntower.
Op Potsdamer Platz zijn nog kleine stukjes Berlijnse muur te bezichtigen, onder andere het stuk wat hier op de foto staat afgebeeld. Er is ook informatie te vinden over de muur, en er hangen foto’s van hoe Potsdamer Platz eruit zag ten tijde van de muur. Het is er wel erg toeristisch moet ik erbij verklappen.
Per openbaar vervoer: U+S-bahnhof Potsdamer Platz
3.3 Checkpoint Charlie:
Checkpoint Charlie was één van de controleposten langs de Berlijnse Muur. Deze controlepost werd beheerd door de Russische en Amerikaanse sector. Omdat dit de derde doorgang was op de grens tussen West en Oost (sinds de instelling van de invloedssferen na de Tweede Wereldoorlog), werd het Charlie genoemd, naar de derde letter van het spellingsalfabet van de NAVO. Er waren veel meer controleposten maar Checkpoint Charlie was de enige doorgang voor toeristen die van West naar Oost Berlijn wilden reizen. Voor mensen die met de trein kwamen was Friedrichstrasse, het dichtstbijzijnde treinstation de enige mogelijkheid om over te stappen naar het andere deel van de stad.
Na de val van het ijzeren gordijn:
Kort na de val van de Muur in 1989 werd het checkpoint opgeheven. Na de afbraak van de Muur werd het checkpoint met een stenen silhouet in het asfalt aangegeven (zoals bij de rest van de Muur). Checkpoint Charlie werd effectief gesloopt op 22 juni 1990. In 2000 werd een exacte kopie van het wachthuisje opgericht. Momenteel is Checkpoint Charlie een van de belangrijkste bezienswaardigheden in de stad. Het is er altijd druk met toeristen die afkomen op de oude controlepost, of op het Mauer Museum wat gelegen is in dezelfde straat. Bereid je vast voor, het is hier érg toeristisch.
Per openbaar vervoer: U-bahnhof Stadtmitte (U6)
3.4 Mauerpark:
Het Mauerpark is vandaag de dag een zeer populair park onder bewoners van de wijk Prenzlauer Berg. De naam van het park refereert nog naar 1961 en de Berlijnse Muur. Op deze plek werden de wijken Mitte en Prenzlauer Berg van elkaar gescheiden. Momenteel staat er nog een lang stuk muur in de Schwedter Strasse die langs het stadion loopt. Dit stuk muur is het enige stuk voormalig Berlijnse Muur waar nog veel actief graffiti op wordt gespoten. Officieel is het niet legaal, maar het gebeurt toch regelmatig. Bij mooi weer wordt daar volop gebruik van gemaakt en dat levert een mooi schouwspel op. De heuvelrand op het zuiden biedt uitkomst voor zonaanbidders terwijl het lager gelegen gedeelte populair is bij barbecue fans, op zondag is er altijd een gezellige vlooienmarkt met karaoke.
Per openbaar vervoer: U-bahnhof Eberswalder Strasse (U2)
3.5 Bernauer Strasse:
De muur liep 29 jaar langs de Bernauer Strasse, een straat in de wijk Mitte. Het stuk bij de Bernauer Strasse is bekend om de vluchtpogingen van mensen. De ramen van huizen in Oost Berlijn stonden gelijk aan de grens, de stoep voor de huizen lag alweer in het westelijk deel. Al voor de bouw van de muur werden alle ramen geblokkeerd en daken dicht gebouwd. Toch zijn er door ontsnappingspogingen nog 10 personen in de Bernauer Strasse om het leven gekomen. Nog steeds staat er bij het overgebleven stuk muur in de Bernauer Strasse een gedenksteen voor deze mensen.
Met een overgebleven stuk muur van 170 meter kun je hier een redelijke indruk krijgen van hoe het toen was. De Bernauer Strasse is ook een stuk muur wat nog vrijwel onbeschilderd is door graffiti en in tegenstelling tot wat veel mensen denken, van west naar oost loopt.
Per openbaar vervoer: U-bahnhof Bernauer Strasse (U8)
4. Tour langs de Muur:
Sinds 1 mei 2008 is er een officiële tourguide langs de muur genaamd Mauerguide (Muurgids). Het is de eerste rondleiding gestuurd door GPS en geeft informatie over de (politieke) geschiedenis van de muur, afhankelijk van de locatie waar je je bevindt. Het GPS apparaatje wat je kunt huren vertelt je precies waar je heen moet lopen zodat je alle plekken die nog van historische waarde zijn zeker voorbij komt. In totaal zijn dit 22 gedenkplaatsen waar 105 commentaren bij worden gegeven. Aan de hand van beeld en video documenten wordt alles uitgelegd. Klinkt als een erg leuk idee, omdat je op deze manier wel alle informatie te weten komt, maar je niet hoeft te houden aan het tempo van een persoonlijke reisleider.
De gids is voorlopig alleen nog in het Duits en in het Engels beschikbaar. De Multimedia Tour kun je huren op 5 plekken langs de wandeling namelijk bij de Brandenburger Tor, in de Bernauer Straße, bij Checkpoint Charlie, bij de Niederkirchnerstraße en bij de East Side Gallery.
De prijzen vallen ook wel mee, en scholieren en studenten hebben recht op korting (de laatste prijs is de prijs met korting).
1 uur : 6 € en 4 €
4 uur : 8 € en 5 €
6 uur : 10 € en 7 €
24 uur : 15 € en 10 €
Overigens bestaat er ook een variant van de Berlijnse Muur in de Nederlandse augmented reality applicatie Layar. Wanneer je een iPhone of een Android telefoon hebt kun je deze gratis applicatie installeren en met behulp van GPS en kompas precies zien waar de Berlijnse muur heeft gelopen.
5. Boeken en Films over de Berlijnse Muur:
Hier komt een lijstje met films en boeken die als thema de Berlijnse Muur hebben. Ik zal dit lijstje aanvullen met films en boeken die ik in de toekomst nog ga lezen en kijken.
Cover | Omschrijving | Type | Prijs |
|---|---|---|---|
 | Goodbye Lenin: Goodbye Lenin gaat over een gezin dat leeft in Oost Berlijn. De moeder van het gezin is rasechte DDR en ernstig ziek ten tijde van de val van de muur. Haar kinderen proberen haar het leven voor te houden zoals het was in de DDR, maar dat is moeilijk. De film geeft een goed beeld van de veranderingen in Berlijn (Duitsland) in 1989. | DVD | €8,99 |
 | The good German: The good German gaat meer over Berlijn ten tijde van het einde van de tweede wereldoorlog, nog voordat de Berlijnse muur werd gebouwd. Jake Geismar is een Amerikaanse oorlogsverslaggever die naar Berlijn gaat tijdens de Conferentie van Potsdam. De geallieerden van de Tweede Wereldoorlog onderhandelen over het lot van Duitsland en verdelen Duitsland in twee | Boek | €7,99 |
 | Am kürzeren Ende der Sonnenallee: Gaat over een club vrienden die aan de oostkant van de muur woont. Het boek geeft veel inzicht over het leven van jongeren in de DDR in die tijd. Het boek is vernoemd naar de straat waarin het boek zich voornamelijk afspeelt, de Sonnenallee. Nog steeds bestaat de Sonnenallee. Later is het boek nog verfilmd en draagt de naam Sonnenallee. | Boek | €9,99 |
 | De Berlijnse muur: De Berlijnse Muur vertelt het beklemmende verhaal van een betonnen versperring die bijna dertig jaar lang een stad, een land, eigenlijk de hele wereld verdeelde. Waakhonden, zwaar bewapende grensbewakers met bevel te schieten en meer dan 300 uitkijktorens hebben de Muur gemaakt tot het symbool van een verscheurde wereld met ideologieën die lijnrecht tegenover elkaar stonden. Dit boek is het ultieme en vooral menselijke relaas van een verdeelde stad en haar inwoners. Van ingenieus bedachte ontsnappingspogingen die maar zelden slaagden, van de moedeloosheid en het ontbreken van welvaart en intellectuele vrijheid voor miljoenen Oost-Europeanen. | Boek | €39,95 |
 | Berlijn 1989 - 2009: Eind jaren '80 vestigde Cees Nooteboom zich in Berlijn. Een turbulente periode waarin hij veel notities heeft gemaakt over het leven tijdens die Wende in Berlijn. Inmiddels heeft hij de status bereikt van een van de beste ooggetuigenverslagen van de Wende. 20 jaar na de val van de Berlijnse muur, in 2009, is dit boek uitgekomen. | Boek | €23,99 |
 | Berlijn Beweegt: Sinds de val van de Muur is Berlijn drastisch veranderd. De twee Duitslanden zijn herenigd in een nieuwe natie. Berlijn denkt een voortreffelijk beeld van het publieke debat in dat nieuwe Duitsland en zijn dynamische hoofdstad. Dit boek gaat voornamelijk over de gevolgen die de Berlijnse Muur heeft aangericht. | Boek | €15,00 |
27 Reacties
Verwijzingen
- Berlheimwee « Viva.nl - [...] Brandenburger Tor, het Holocaustmonument, de Reichstag en liepen in het holst van de nacht langs de Berlijnse muur. Onze ...
Laat een reactie achter
Volg BerlijnBlog op Facebook
Ontdek de Waytostay appartementen in Berlijn
Beleef Berlijn alsof je er woont! Boek een vakantieappartement via Waytostay. Speciaal geselecteerde appartementen. Goede service.
Ontdek de Waytostay appartementen in Berlijn.
Foto’s
Comfortabel en snel naar Berlijn
Binnen 6 uur naar Berlijn zonder overstappen, zonder stress en zonder files? De trein brengt je naar het Hauptbahnhof in het centrum van Berlijn met tal van verbindingsmogelijkheden binnen de stad.
Reis vanaf €39 bij NSHispeed.
Hi Marjolein,
Een mooi en volledig stukje, bedankt. Goed om te lezen dat de nagedachtenis aan de “Muur” blijft bestaan, ook al heb je m zelf niet beleefd. Ik was 17 in 1985 toen ik voor het eerst Berlijn bezocht, op werkweek met school. We waren wel voorbereid op die vreemde wereld, maar eigenlijk begreep ik er allemaal maar niks van, ik vond de wereld achter het ijzeren gordijn maar stoffig, saai, ouderwets en verroest. Later, begin 1989, was ik er weer en toen heb ik de tijd gekregen om wat oostduitsers te ontmoeten en eigenlijk brengt me dat tot hetgeen ik wil vertellen. De meeste indruk heeft op mij nooit zozeer die Muur gemaakt, maar vooral de mensen die in Oost Berlijn woonden. Als je daar was en je sprak met de mensen dan raakte je dat echt van binnen, hun verlangen naar wat meer modernere tijden, om vrijer te kunnen zijn, voorzover ze daar al over durfden te spreken. Ik weet nog goed dat ik in een supermarktje stond en wat boodschappen afrekende en per ongeluk wat westerse Marken aan de kassière gaf in plaats van Oostmark. Toen ze mij het geld teruggaf en ik mij verontschuldigde zei ik “Ach das kann ja nicht mehr lange dauern”. De twinkeling die ze in haar ogen kreeg zal ik echt nooit vergeten. Ik kreeg een glimlach van hoop waar geen Julia Roberts aan kan tippen. En een paar maanden later was het ook echt voorbij. En ook toen was ik erbij, dat ene allesbepalende weekend in november. Niet alleen om een stukje Muur als souvenir mee te nemen, maar vooral om diezelfde Oostduitsers welkom te heten. Blijdschap in haar puurste vorm.
Succes en groeten,
Niels van Tol
Super stukje,
ik heb een spreekbeurt hierover, en kan dit goed gebruiken!
Dankjewel.
X Eva
Hi Eva, dat is leuk om te horen! Succes met je spreekbeurt :-)
Wat een lekker geschreven, vlot leesbaar en informatief stuk over de Berlijnse muur. Datzelfde geldt trouwens voor de blog (las net de bijdrage over die 15 jarige jongen die de hochbaubunker van Humboldhain insloop). Deze site ademt Berlijnse sferen: menselijk en verrassend. Ga de site goed volgen…een aanwinst voor Berlijn liefhebbers.
groet, Menno
Beste Marjolein
Complimenten over je website. Ik ga eind augustus met mijn zoon van 16 naar Berlijn en heb al veel nuttige informatie gevonden. Echte geweldig.
Je schrijft in het stuk bij het Mauerpark. ‘Dit stuk muur is het enige stuk voormalig Berlijnse Muur waar nog graffiti op gespoten mag worden’. Is dit echt legaal? En weet jij een plek waar we de cans kunnen aanschaffen ( de spuitbussen) Het zou de droom van mijn zoon zijn. Het spotten in Berlijn is natuurlijk voor een liefhebber al een beleving maar als hij het zelf mag doen….
Ik wil het echter alleen als we een plaats hebben waar dit is toegestaan. En we gaan vliegen dus iets meenemen om te spuiten is ook niet handig.
alvast bedankt voor je reactie.
groetjes Jose
Hoi Jose, bedankt voor je complimentje, leuk om te horen! Nou ja, officieel is het niet legaal. Maar het gebeurt wel heel vaak, ik zie er regelmatig groepen actief met “cans”. Het is dus wel een risico wat je dan loopt. Zelf heb ik er iet echt verstand van dus ik heb ook geen flauw idee waar je deze kunt aanschaffen, sorry. Wel wens ik je veel plezier in Berlijn!
Wie heeft eigenlijk bepaald hoe de muur precies moest lopen. Een meter naar voren of naar achteren. Wie bepaalde dat.
Helaas niet een eenvoudige antwoord. Maar in grote lijnen volgde de muur de grenzen van de stadswijken.
Als het verder wilt bestuderen google dan op de naam Hagen Koch de cartograaf die het verloop van de muur heeft vast gelegd.
Ik heb een vraag ,
wie heef de tv film over de vlucht uit de DDR met een hete lucht balon zefgmaakt door een gezin in de DDR en daar mee vluchte !!
En de tv film maar dan met een vliegtiugje een dekker dacht een sproeitoestel (GEEL)
zou deze film graag nog eens zien
Wie o Wie kan mij helpen kosten worden vegoed mvg Ernst
mail adres .e.l.weg1951@hotmail.com .
Hoi,
Hoe meer ik op je blog lees hoe meer ik zin krijg in deze leuke stad. Het is al weer een poos geleden dat ik er geweest ben. Ik denk rond 93. Zelf ben ik nooit in de oude DDR geweest maar heb maar wat vaak aan die idiote grens gestaan in de jaren 70 / 80. En maar op de kaart kijken waar je dicht bij een oostdorpje kon komen. Wat ik me nog goed kan herinneren is een keer dat we aan op een westduits uitzichtpunt stonden en we wisten dat er dichtbij een spoorlijn liep. Stoomtreinen reden er in het westen al een poos niet meer maar we konden hem in het oosten horen en later ook de stoompluim zien. Ook op plekken waar je in de verte een oost duits dorpje zag en dan een auto zag rijden. Hoe idioot? die mensen konden daar niet naar ons komen. Als kind begreep ik hier geen moer van.
Ik denk dat ik, bij gebrek aan tijd, maar eens in het najaar in de auto stap, en een dag Berlijn ga doen. Even weer de cultuur snuiven, de grens opzoeken, een fotoshoot doen en vooral een Curry Worst eten !
groet
Robert
BERLIN LAG IN OOSTDUITSLAND EN ER WAS EEN GRENS TUSSEN OOST EN WESTDUITSLAND
WAAROM LANGS DE MUUR WILLEN VLCHTEN NAAR HET WESTEN ALS JE VANUIT OOSTBERLIJN
DAT TOCH AL IN OOSTDUITSLAND LAG GEMAKKELIJKER LANGS DE GRENS TUSSEN OOST EN WESTDUISLAND NAAR HET WESTEN KONT GAAN ( TOCH GEMAKKELIJKER DAN DOOR DE MUUR)
Denk niet dat je de toen actuele situatie compleet overziet Burie. Oost Berlijn bestond officieel niet, het heette officieel Berlin, Hauptstadt der DDR. De Muur deelde alleen de stad, de Innerdeutsche Grenze die de BRD en de DDR van elkaar scheidde was nog afschrikwekkender dan de Muur wellicht. Het hek had nog lange tijd wel de zogenaamde Selbstschüßanlagen, automatisch vurende mitrailleurs wanneer een “struikeldraad” geraakt werd door een Rebublikflüchtling bijvoorbeeld. In Berlijn waren deze na korte tijd weer verwijderd. Geluidsoverlast en daardoor geen goede reclame voor de DDR…. Was een zieke situatie die nooit vergeten mag worden….
Ik hoop dat je iets aan dit antwoord hebt gehad
Nou … gemakkelijker? Begrijp de redenering maar het is niet omdat er in Berlijn een muur stond dat de “gewone” grens tussen Oost en West niet bewaakt werd. Er stond dan mss geen betonnen muur maar toch minstens een hoge prikkeldraad met bijhorende afschrikmiddelen en uitgestrekte zones “niemandsland” en als je weet dat er zo’n 40.000 grenstroepen waren die bovendien een schietbevel hadden …
http://www.xead.nl/berlijn-door-een-sociaal-culturele-bril
Boeiend geschreven en informatief intessant. Berlijn is zoveer meer dan de muur.
Hagen Koch. Hij staat op archiefbeelden, was in DDR-tijd een Stasi. Is later ook initiatiefnemer van Haus am Checkpoint Charly geweest. Was ook in serie van Geert Mak. Ik heb hem in 1992 eenhalve dag gesproken en e.e.a. uit zijn mond opgetekend.
Interessant verhaal over de cartograaf van de muur.
http://de.wikipedia.org/wiki/Hagen_Koch
http://www.wendemuseum.org/participate/historical-witness-hagen-koch
http://einestages.spiegel.de/external/ShowTopicAlbumBackground/a698/l10/l0/F.html#featuredEntry
Hallo Marjolijn,
Graag willen we je hartelijk danken voor alle informatie. Heel nuttig. Volgende week gaan we naar Berlijn en zijn blij dat we eerst nog even je blog gelezen hebben.
Ha die Marjolijn,
We staan weer op het punt af te reizen richting mijn lievelingsstad Berlijn voor een lekker lang weekend.
Gebruiken altijd deze blog om alles nog eens op een rijtje te zetten en te bepalen wat we deze keer gaan bezoeken.
Ben vanaf 1999 al wel 25x in Berlijn geweest en heel veel gezien, maar iedere keer vinden we weer iets nieuws hier.
Deze keer staan de RAW gelande, Mauerpark en het Humboldthain Park op het programma.
Bedankt voor deze website, echt helemaal SUPER !!!
Groeten,
Paul Kievit
Hallo Paul, wat fijn dat je toch nog steeds nieuwe dingen blijft vinden, je bent tenslotte al een echte Berlijnkenner! Ga zeker ook een keer op zondag naar het Mauerpark, dan vindt je er een vlooienmarkt, een karaoke en veel gezelligheid. Veel plezier en mocht je nog aanvullingen zoeken voor je tripje naar Berlijn, vraag gerust!
Groeten en veel plezier,
Marjolein.
Hoi Marjolijn,
Weet jij een leuk adres om iets meer over graffiti te leren en misschien zelf te doen. Ter info moet wel iets zijn waar mijn kinderen (12 & 15) ook welkom zijn.
Groetjes,
André
Hallo André,
er worden heel veel graffitirondleidingen gedaan in Berlijn, heb ik zelf ook wel eens gedaan. Of het echt wat voor kinderen is weet ik niet, interessant is het absoluut. De tours duren meestal ongeveer 2 uur, weet niet of dat misschien wat te lang is? Sommige tours bieden ook een cursus graffiti aan, zoals deze: http://alternativeberlin.com/berlin-graffiti-workshop-and-street-art-tour. Of het geschikt is voor kinderen zou je even na moeten vragen, dat durf ik niet te zeggen.
Groetjes, Marjolein.
Er zijn veel overeenkomsten tussen kunstmatige zaken die mensen beperken en hinderen in hun vrijheid.
Hier was het “de Koude Oorlog” met als metafoor “de Berlijnse muur” Het overbekende symbool van onderdrukking van menselijke vrijheid, aangedaan door een kleine groep andersgezinde mensen.
Nu leeft Internet nog, en komt een ander kunstmatig en hinderlijk eigenlijk als tijdelijke maatregel bedoeld fenomeen naar voren dat ook schijnbaar VEEL belangrijker wordt gevonden dan mensenrechten!
Het (C) Copyright, de Auteursrechten, eens goed bedoeld als tijdelijke hulp-maatregel voor zielige uitgevers, is geworden tot een veelkoppig vraatzuchtig monsterlijke wetgeving van ONDERDRUKKING!
Het wordt tijd dat iemand opstaat, en net als bij “de Berlijnse Muur” zegt “Genoeg is Genoeg” we heffen het op, en beginnen opnieuw, met als startpunt en eindpunt alleen de MAKER, de auteur!
Al die kunstmatige tussenliggende graaiers-lagen en hun innings-stichtingen verbieden en strafbaar stellen en opheffen wegens afpersing en malversaties.
Hef het nu bestaande “corrupte” (C) Copyright, Auteursrecht op! VRIJHEID is te belangrijk!
Misschien nog verwijzen naar historische feiten compact samengevat :
http://topdocumentaryfilms.com/power-principle/
zeg marjolijn kun jij mij wat tips geven wat ik het best met mijn kinderen zou kunnen doen in berlijn want ik en mijn vrouw willen een weekje naar berlijn toe met de kinderen. nou vroegen wij ons af of we wel met de kinderen moeten gaan, toch maar gedaan. ik hoop snel antwoord te krijgen”(
Hoi Kees,
Ik weet niet hoe oud je kinderen zijn maar de eerste keer met mijn kinderen (toen 8 en 5 jaar) zijn vooral de volgende herinneringen gebleven:
- dunkin donut :-)
- de dierentuin
- het kadewe (vooral de eet etage)
- uiteraard sony world waar je met de playstation kon spelen
- tegenwoordig is er ool lego park
- het reizen met de bus (dubbeldekkers) was een hele indruk
- panoramapunkt met de snelste lift van europa
Er is heel veel te zien en voor kinderen van alle leeftijden is er wel iets te vinden. Wij gaan ook binnenkort naar Berlijn en mijn kinderen zijn nu 15 en 13 dus gaan we weer andere dingen doen maar dunkin donut staat nog wel op het programma.
Hoi Kees,
er is meer dan genoeg te doen voor kinderen :-)
afhankelijk hoe oud ze zijn en wat ze al gezien hebben kunnen jullie iets over de deling van berlijn laten zien, zoals de muur bij de Bernauer Str, de tentoonstelling op het Nordbahnhof, het ddr museum, checkpoint charlie, hohenschönhausen (Stasi gevangenis, alleen voor oudere kinderen!).
Verder is de Teufelsberg wel spannend, of Loxx am Alex (miniatuurversie van Berlijn met treintjes).
Voor binnen: er zijn een heleboel overdekte speeltuinen in Berlijn, veel aan de hand van een thema ingericht.
voor Legoland Discovery is het aan te raden van te voren kaartjes te kopen. Veel goedkoper en je hoeft niet in de rij te staan.
hier nog een lijstje met musea: http://www.berlin.de/kultur-und-tickets/tipps/kinder/2186526-2186128-museen-und-galerien-fuer-kinder.html
groetjes,
Erik
Hoi Kees,
lastig, ik weet natuurlijk niet hoe oud jullie kinderen zijn. Maar Berlijn is ruim, groen en er is voor alle leeftijden genoeg te beleven. Ik heb al eens een artikel geschreven met tips voor kinderen in Berlijn, wellicht hebben jullie er iets aan. Veel plezier en groetjes,
Marjolein.
Devisenschmuggel.
In 1974 bezocht ik met een paar studiegenoten voor het eerst Berlijn. Onze eerste kennismaking met Oost-Berlijn was nogal enerverend.
Met de S-Bahn waren we op Bahnhof Friedrichstrasse aangekomen. Je stond nauwelijks op het perron, of je kon het land al niet meer uit of niet meer in. Je moest de massa volgen en de pijlen met ‘Einreise in die DDR’.
Voor een visum ging het door een wir-war van afgeschotte gangetjes, langs allerlei controles en loketten. Formulier invullen hier. Formulier afgeven daar. Betalen hier. Paspoort inleveren daar en ga zo maar door. Alles, zoals men ons verteld had en zoals we het hadden verwacht.
Ook al gingen we als groep naar binnen, iedereen werd als enkeling afgehandeld. De een kreeg snel een stempel, maar moest langer wachten bij het wisselen, de ander moest lang wachten op zijn visum, maar kon zonder controle bij iets anders doorlopen. Zo verloren we elkaar vrij snel uit het oog.
Direct achter de controles, wisten we ons echter weer te verzamelen en wachtten we, tot de groep compleet was. Totdat we hoorden, dat twee klasgenotes waren gearresteerd en meegenomen voor verhoor!
We waren met stomheid geslagen. Wij, een groepje in het socialisme geinteresseerde Hollandse studenten. En uitgerekend onze twee fanatiekste, marxistischte leden van de groep worden gearresteerd?!?
Machteloos en niet wetend wat te doen, bleef ons niets anders dan te wachten.
Toch waren we meer verbouwereerd dan bang. Zo’n vaart kon het toch niet lopen? De twee meiden hadden toch geen misdaad begaan?
Bijna drie uur moesten we wachten, overgeleverd aan de grillen van de wereldpolitiek. Totdat eindelijk de twee meiden – naar het leek uit het niets – weer opdoken.
Wat was er gebeurd? Je moet weten, dat men bij binnenkomst in de DDR een formulier moest invullen en vragen beantwoorden, wat je van plan was om te doen etc. Ook moest je tot op de ‘Pfennig genau’ opgeven, hoeveel geld je in je portemonnaie had.
Zoals gezegd, de twee dames waren onze fanatiekste marxisten. Ze waren zo ongeduldig geweest om het ware socialisme te leren kennen, dat ze Oost-Berlijn een dag eerder ook al hadden bezocht. Ook de vorige dag hadden ze 20 Mark moeten wisselen.
Nu was het echter moeilijk om in Oost-Berlijn in één dag 20 Mark op te maken. Daarom hadden de twee meiden op het eind van hun eerste dag nog een paar Ostmark overgehouden. Waarheidsgetrouw vulden ze de volgende dag in, dat ze DDR-geld op zak hadden. Zich niet realiserend, dat het streng verboden was, om DDR-geld in- of uit- te voeren.
Zo werden ze dus voor niets anders opgepakt dan Devisenschmuggel. En dat was meer dan een kleine overtreding!
De twee vertelden laconiek, dat het allemaal heel erg mee was gevallen. Ze hadden de Stasi verteld, waar we vandaan kwamen en dat we in Oost-Berlijn waren, o.a. om het theater van Bertold Brecht te leren kennen. Dat alles op een misverstand berustte, dat was snel duidelijk geworden. Het grootste gedeelte van de tijd hadden ze met de Beamten gezellig over het socialisme gebabbeld…..
Die gezelligheid vonden we weliswaar een beetje moeilijk te geloven, maar we waren toch vooral blij, dat het hoe dan ook met een sisser was afgelopen.
Uren later dan gepland, konden we eindelijk ons bezoek aan Oost-Berlijn beginnen.
Op de Alexanderplatz wachtte een gids op ons, die ons een rondleiding door de stad zou geven. Het bleek, dat onze twee smokkelaarsters deze gids de vorige dag voor ons hadden georganiseerd. Omdat ik totaal geen zin had, om me door een officiele reisgids de verworvenheden van het socialisme te laten tonen, ben ik verder in mijn eentje Oost-Berlijn gaan ontdekken.
Wat in Oost-Berlijn onmiddelijk opviel, was dat het er totaal anders rook dan in West-Berlijn. In de DDR liep alles op Braunkohle. Voor alles wat bewoog, leek de brandstof Braunkohle te zijn. Alles was bedekt met een laagje roet. Ook de pruttelende twee-takt motoren van de Trabis veroorzaakten een eigen luchtverontreiniging en hadden hun eigen reuk.
Hoe dan ook, waar ik die dag allemaal geweest ben, weet ik niet meer precies. Maar ik heb beslist meer gezien, dan mijn klasgenoten.
‘s Avonds hebben we als groep nog een voorstelling van het Berliner Ensemble in het Theater am Schiffbauerdamm bekeken. Het Mekka voor politiek theater! Het had eigenlijk een hoogtepunt van onze excursie moeten zijn. Helaas stond die avond niet een stuk van Bertold Brecht op het programma, maar een of andere omgeschreven en gemoderniseerde griekse tragedie. Stierlijk vervelend en langdradig. De tweede akt konden we ons niet aandoen en we zijn dan ook na de pauze weggegaan. Zelfs onze twee marxistische meiden hadden geen zin om het stuk af te zien – en dat wilde heel wat zeggen.
Pas nadat we ons er allemaal van vergewist hadden, werkelijk geen enkele Ost-Pfennig meer op zak te hebben, gingen we Bahnhof Friedrichstrasse weer binnen, om ons terug naar Bahnhof Zoo te laten brengen.
-oOo-
Ik heb nog aan een paar andere Berlin-Stories in voorbereiding. Voor blog-maatstaven weliswaar eerder formaat „longread“, maar ik zou ze desalnietemin hier graag met jullie delen.
Als er geen interesse voor bestaat, dan reserveer ik mijn Berlijnse herinneringen en ervaringen voor mijn eigen blog, dat ik misschien, ooit eens, ergens zal gaan beginnen….